Ik dacht jarenlang dat drank automatisch meer winst opleverde dan eten, totdat ik mijn eerste verliesmaand draaide. Veel horecaondernemers maken dezelfde denkfout: drank is niet altijd winstgevender. Je moet de juiste berekeningen maken om te weten of je drankverkoop je helpt of tegenwerkt.
Waarom drank geen automatische goudmijn is
Drank heeft meestal een lagere 'pour cost' dan eten een foodcost heeft. Maar daar zitten meer kosten aan vast dan alleen het product zelf.
⚠️ Let op:
Alcoholische dranken vallen onder 21% BTW, niet 9% zoals eten. Dit verandert je margeberekening drastisch.
Pour cost berekenen: de formule voor dranken
Pour cost werkt hetzelfde als foodcost, maar dan voor je drankverkoop:
Pour cost % = (Inkoopprijs drank / Verkoopprijs excl. BTW) × 100
💡 Voorbeeld bier:
Heineken 25cl verkoop je voor €3,50 incl. 21% BTW
- Verkoopprijs excl. BTW: €3,50 / 1,21 = €2,89
- Inkoopprijs: €0,85
- Pour cost: (€0,85 / €2,89) × 100 = 29,4%
Realistische pour cost percentages per dranksoort
Verschillende dranken hebben verschillende marges:
- Bier: 25-35% pour cost
- Wijn per glas: 20-30% pour cost
- Sterke drank: 18-25% pour cost
- Cocktails: 15-25% pour cost (alle ingrediënten meetellen)
- Frisdrank: 15-25% pour cost
De gemengde marge: zo bereken je of drank compenseert
Kijk naar de gemengde marge van je totale dagomzet. Zo doe je dat:
💡 Voorbeeld berekening:
Gisteren verkocht:
- Eten: €800 omzet, €280 inkoop (35% foodcost)
- Drank: €400 omzet, €100 inkoop (25% pour cost)
- Totaal: €1.200 omzet, €380 inkoop
Gemengde marge: (€380 / €1.200) × 100 = 31,7%
Hier verbetert drank je totale marge. Zonder drank zou je foodcost 35% zijn, met drank kom je uit op 31,7%. Gebaseerd op echte restaurant winst-en-verliesrekeningen zie je dit patroon vaak terug bij goed draaiende zaken.
Wanneer drank je winst kapotmaakt
Drank werkt tegen als de verhouding scheef ligt of je te weinig vraagt:
💡 Voorbeeld slechte verhouding:
Happy hour met te lage prijzen:
- Bier happy hour: €2,00 incl. BTW = €1,65 excl. BTW
- Inkoopprijs: €0,85
- Pour cost: (€0,85 / €1,65) × 100 = 51,5%
Dit is slechter dan je foodcost en trekt je marge omlaag.
Verborgen kosten die je pour cost verhogen
Bij drank komen extra kosten die je foodcost niet kent:
- Statiegeld: Moet je voorschieten en administreren
- Spoilage: Aangeprikte vaten, omgevallen flessen
- Overscenking: Bartender schenkt te royaal
- Gratis drankjes: Voor personeel, klachten, vrienden
Reken hier 2-5% extra pour cost voor. Anders kom je bedrogen uit.
⚠️ Let op:
Meet wekelijks hoeveel je werkelijk inschenkt versus wat je verkoopt. Grote verschillen wijzen op lekkage.
De perfecte eten-drank verhouding
Voor een gezonde marge streef je naar:
- Restaurant: 70% eten, 30% drank
- Bistro/café: 60% eten, 40% drank
- Bar met eten: 40% eten, 60% drank
Meer drank verkopen (mits goed geprijsd) verbetert je totale marge. Maar alleen als je pour cost klopt.
💡 Voorbeeld optimale mix:
Bistro met sterke drankverkoop:
- Eten: 65% van omzet, 32% foodcost
- Drank: 35% van omzet, 23% pour cost
- Gemengde marge: (65% × 32%) + (35% × 23%) = 28,9%
Dit is een sterke marge voor een bistro.
Praktische controle: dit check je wekelijks
Houd deze cijfers bij:
- Hoeveel procent van je omzet is drank?
- Wat is je gemiddelde pour cost over alle dranken?
- Hoe verhoudt dit zich tot je foodcost?
- Welke dranken hebben de beste marge?
Tools zoals KitchenNmbrs laten je pour cost per dranksoort bijhouden, net zoals foodcost per gerecht. Zo zie je meteen welke dranken het meest bijdragen aan je winst.
Hoe bereken je of drank je foodkosten compenseert?
Bereken je pour cost per dranksoort
Deel de inkoopprijs door de verkoopprijs excl. BTW en vermenigvuldig met 100. Let op: alcoholische dranken hebben 21% BTW, dus €3,50 incl. wordt €2,89 excl. BTW.
Meet je eten-drank verhouding
Kijk hoeveel procent van je omzet uit eten komt en hoeveel uit drank. Noteer ook de bijbehorende inkoop voor beide categorieën.
Bereken je gemengde marge
Vermenigvuldig het percentage eten-omzet met je foodcost, en het percentage drank-omzet met je pour cost. Tel beide op voor je totale marge.
✨ Pro tip
Check elke 14 dagen je drankverkoop van het afgelopen weekend versus doordeweeks. Weekendverkoop moet minimaal 15% lagere pour cost hebben door betere mix en hogere volumes.
Obliczyć samemu?
W aplikacji KitchenNmbrs zrobisz to w kilka kliknięć. 7 dni za darmo, bez karty kredytowej.
Czy ten artykuł był pomocny?
Często zadawane pytania
Moet ik BTW meenemen in mijn pour cost berekening?
Nee, reken altijd met de verkoopprijs excl. BTW. Alcoholische dranken hebben 21% BTW, dus €3,50 incl. wordt €2,89 excl. BTW voor je berekening. Anders klopt je pour cost percentage niet.
Waarom is mijn pour cost hoger dan verwacht?
Dit komt meestal door overschenking, morsen, gratis drankjes of diefstal. Meet een week lang precies hoeveel je inschenkt versus wat je verkoopt. Grote verschillen wijzen op lekkages die je geld kosten.
Welke dranken hebben de beste marge?
Sterke drank en cocktails hebben vaak de laagste pour cost (15-25%), gevolgd door wijn per glas (20-30%) en bier (25-35%). Frisdrank zit er tussenin met 15-25%.
📚 Skonsultowane źródła
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Źródło oficjalne
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Źródło oficjalne
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Źródło oficjalne
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Źródło oficjalne
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Źródło oficjalne
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Źródło oficjalne
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Źródło oficjalne
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Źródło oficjalne
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Źródło oficjalne
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Źródło oficjalne
GIS (Główny Inspektorat Sanitarny) — https://www.gis.gov.pl
Normy HACCP przedstawione w tej aplikacji mają charakter wyłącznie informacyjny. KitchenNmbrs nie gwarantuje, że wyświetlane wartości są aktualne lub kompletne. Zawsze konsultuj się z GIS lub lokalnym organem w sprawie obowiązujących przepisów.
Autor
Jeffrey Smit
Założyciel i CEO KitchenNmbrs
Jeffrey Smit stworzył KitchenNmbrs na podstawie 8 lat praktycznego doświadczenia jako kierownik kuchni w 1NUL8 Group w Rotterdamie. Jego misja: dać każdemu właścicielowi restauracji kontrolę nad kosztami żywności.
Oblicz koszty koktajli do ml
Marże na napojach wydają się wysokie, ale straty je zjadają. KitchenNmbrs oblicza dokładny koszt każdego koktajlu i napoju. Wypróbuj za darmo.
Rozpocznij bezpłatny okres próbny →