Paranoten
Bertholletia excelsa · Brazil nuts · Braziliaanse noten
📖 Paranoten: wat elke chef moet weten
Paranoten zijn de zaden van de paranotenboom (Bertholletia excelsa), een imposante bosboom die uitsluitend in het wilde Amazone regenwoud groeit in Brazilië, Bolivia en Peru. Paranoten worden wild geoogst: gecultiveerde aanplant is nauwelijks succesvol. De noot is omgeven door een harde, donkere schaal en heeft een romig, lichtzoet en aards smakende kern. Paranoten zijn verreweg de rijkste voedingsbron van selenium: ca. 1.917 µg per 100 g. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid selenium is 55 µg voor volwassenen; de veilige bovengrens (EFSA) is 300 µg per dag. Eén paranoot (ca. 5 g) bevat al ca. 95 µg selenium, wat de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid overstijgt. In de keuken worden paranoten rauw of geroosterd gebruikt in chocolade, luxe nootmixen en als garnituur. Paranoten zijn een EU-14 boomnootenallergen en moeten verplicht worden vermeld op menukaarten en productinformatie.
📊 Paranoten: voedingswaarden per 100g
Gebaseerd op onbewerkt product. Bron: NEVO 2023 / USDA FoodData Central — het Nederlandse voedingsstoffenbestand, beheerd door RIVM en Wageningen University.
Voedingswaarden zijn indicatief voor onbewerkte grondstoffen. Bereidingswijze, variëteit en herkomst kunnen de waarden beïnvloeden. Bron: NEVO 2023 / USDA FoodData Central.
🍽️ Paranoten: klassieke gerechten
Bewezen bereidingen uit de professionele keuken — van haute cuisine tot wereldwijde restaurantklassiekers. Gebruik als inspiratie voor menuontwikkeling en receptberekening.
⚗️ Paranoten: bereidingstechnieken
Exacte temperaturen en tijden voor HACCP-compliance. Kerntemperatuur is leidend bij pluimvee en varkensvlees.
🛡️ Paranoten: HACCP-bewaring en voedselveiligheid
Gebaseerd op Codex Alimentarius (WHO/FAO) en EU VO 852/2004. Raadpleeg uw nationale autoriteit (NVWA/FDA/FSANZ) voor geldende lokale normen.
🌱 Paranoten: wereldwijd seizoensoverzicht
Beschikbaarheid per klimaatzone — Noord-Europa, Mediterraan en warm klimaat. Relevant voor inkoopplanning en internationale menukaarten.
Paranoten worden het hele jaar door geoogst in het Amazone regenwoud. Seizoen in Brazilië en Bolivia: november tot maart (regenseizoen = oogsttijd).
⚠️ Paranoten: EU-14 allergeneninformatie
Volledig overzicht conform EU Verordening 1169/2011 (Bijlage II). Grondstof-informatie — verifieer bij leverancier voor verwerkte producten en mogelijke sporen.
Grondstof-informatie (onbewerkt product). Verwerkte producten kunnen sporen bevatten. EU VO 1169/2011 Bijlage II.
❓ Veelgestelde vragen over Paranoten
Hoeveel paranoten mag een gast per dag eten?
Maximaal 1 tot 2 paranoten per dag. Eén paranoot (ca. 5 g) bevat al ca. 95 µg selenium, wat de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (55 µg) al overstijgt. De veilige bovengrens van EFSA is 300 µg per dag. Grotere hoeveelheden kunnen op termijn seleniumvergiftiging (selenosis) veroorzaken. Vermeld dit bij nootmixen en snackgerechten op uw menukaart.
Zijn paranoten een EU-14 allergen?
Ja. Paranoten (Bertholletia excelsa) vallen onder de categorie "noten" in de EU-14 lijst van verplicht te vermelden allergenen (EU VO 1169/2011 Bijlage II). U bent verplicht paranoten te vermelden op menus, buffetkaartjes, receptenbeschrijvingen en verpakkingen.
Waarom zijn paranoten zo'n uitzonderlijke seleniumrijke bron?
De Amazone-grond waarin de paranotenboom groeit is uitzonderlijk seleniumrijk. De boom absorbeert via zijn diepe wortels grote hoeveelheden selenium en concentreert dit in het zaad. Dit maakt paranoten uniek in het plantaardige voedselrijkdom: geen enkel ander gangbaar voedingsmiddel bevat ook maar in de buurt een vergelijkbaar seleniumgehalte per gram.
⚖️
Juridische disclaimer — Uitsluitend ter informatie
Lees volledige disclaimer ▼
Inklappen ▲
Informatief karakter
De informatie op deze pagina is uitsluitend opgesteld als referentiemateriaal voor professionele keukenmedewerkers. KitchenNmbrs levert geen juridisch, medisch of commercieel advies. De gegevens over bereidingstechnieken, bewaartemperaturen, HACCP-richtlijnen en allergenen zijn gebaseerd op algemeen beschikbare vakbronnen en gelden voor de onbewerkte grondstof in ongewijzigde toestand.
Uw verantwoordelijkheid als exploitant (FBO)
Op grond van EU Verordening 1169/2011 (Voedselinformatieverordening) en EU Verordening 852/2004 (HACCP-hygiëneverordening) is de exploitant van het levensmiddelenbedrijf — de Food Business Operator (FBO) — zelf en uitsluitend verantwoordelijk voor:
- Correcte, actuele en volledige allergeneninformatie aan de eindconsument;
- Vaststelling van allergenen in het eindproduct op basis van actuele leveranciersdocumentatie;
- Bijhouden en onderhouden van een aantoonbaar HACCP-managementsysteem;
- Beheersen van kruiscontaminatierisico's in de eigen productieomgeving;
- Voldoen aan de eisen van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).
Allergeneninformatie — Beperkingen
De allergeninformatie op deze pagina betreft de grondstof als zodanig. De feitelijke allergenensamenstelling van uw inkoop kan afwijken als gevolg van:
- Wisselende leveranciers, productiefaciliteiten of teeltregio's;
- Kruiscontact tijdens productie, transport of opslag ("may contain");
- Gewijzigde productformuleringen die nog niet in openbare bronnen zijn verwerkt;
- Verwerking of bewerkingen in uw eigen keuken die nieuwe allergenen introduceren.
⚠️ Verifieer allergenen altijd via de actuele specificatiebladen (spec sheets) van uw leverancier. Mondeling of informeel verstrekte allergeneninformatie is niet rechtsgeldig onder EU VO 1169/2011.
Melk-allergeen en lactose-intolerantie
Het EU-14 allergeen "Melk (inclusief lactose)" omvat twee onderscheiden aandoeningen die beide declaratieplichtig zijn: (1) koemelkallergie — een immunologische reactie op melkeiwitten (caseïne, wei), en (2) lactose-intolerantie — een enzymatisch tekort (lactase) waardoor melksuiker niet verteerd wordt. Beide groepen dienen apart geïnformeerd te worden op de menukaart. Lactosevrij is niet hetzelfde als melkeiwitvrij: een gast met koemelkallergie kan nog steeds reageren op lactosevrije producten.
Aansprakelijkheidsuitsluiting
KitchenNmbrs B.V. sluit iedere aansprakelijkheid uit voor directe of indirecte schade die voortvloeit uit:
- Gebruik van de op deze pagina verstrekte informatie als basis voor commerciële of operationele besluiten;
- Allergische reacties, voedselvergiftiging of andere gezondheidsincidenten bij gasten of medewerkers;
- Onjuistheden ten gevolge van gewijzigde productsamenstellingen bij derden (leveranciers);
- Niet-naleving van wet- en regelgeving op het gebied van voedselveiligheid.
Op al onze informatie zijn de Algemene Voorwaarden van KitchenNmbrs van toepassing. De aansprakelijkheid van KitchenNmbrs is in alle gevallen beperkt tot het bepaalde in artikel 6:162 en 6:163 van het Burgerlijk Wetboek.
Officiële bronnen en toezichthouders
Juridische grondslag: EU VO 1169/2011 Bijlage II (EU-14 allergenen) · EU VO 852/2004 (HACCP) · Warenwetbesluit informatie levensmiddelen (NL) · BW Boek 6 art. 162/163
