Een cocktail van €12,50 op je kaart bevat €2,17 BTW - veel meer dan horecaondernemers denken. Alcoholische dranken vallen onder het hoge BTW-tarief van 21%, terwijl eten slechts 9% BTW heeft. Deze fout in je berekening vreet stilletjes je winstmarge op.
Het verschil tussen eten en drinken: BTW tarieven
Hier gaat het vaak mis: veel horecaondernemers rekenen met 9% BTW voor alle producten. Dat klopt niet.
- Alcoholische dranken: 21% BTW (bier, wijn, spirits, cocktails)
- Non-alcoholisch in restaurant: 9% BTW (frisdrank, koffie, thee)
- Eten ter plaatse: 9% BTW
⚠️ Let op:
Een biertje van €3,00 op je kaart bevat €0,52 BTW, niet €0,25. Dit verschil van €0,27 per biertje loopt snel op bij hoge volumes.
Van menukaartprijs naar prijs exclusief BTW
Je menukaart toont altijd prijzen inclusief BTW. Voor kostprijsberekening heb je de prijs exclusief BTW nodig.
Formule alcoholische dranken (21% BTW):
Prijs excl. BTW = Prijs incl. BTW ÷ 1,21
Formule non-alcoholisch (9% BTW):
Prijs excl. BTW = Prijs incl. BTW ÷ 1,09
💡 Voorbeeld alcoholische drank:
Wijn op menukaart: €6,50 (incl. 21% BTW)
- Prijs excl. BTW: €6,50 ÷ 1,21 = €5,37
- BTW bedrag: €6,50 - €5,37 = €1,13
Voor kostprijsberekening gebruik je €5,37
💡 Voorbeeld non-alcoholisch:
Koffie op menukaart: €2,75 (incl. 9% BTW)
- Prijs excl. BTW: €2,75 ÷ 1,09 = €2,52
- BTW bedrag: €2,75 - €2,52 = €0,23
Voor kostprijsberekening gebruik je €2,52
Van kostprijs naar minimale verkoopprijs
Weet je wat een drankje kost en heb je een gewenste winstmarge? Dan bereken je eenvoudig de minimale verkoopprijs.
Formule:
- Bereken minimale prijs excl. BTW: Kostprijs ÷ (Pour cost % ÷ 100)
- Voeg BTW toe: × 1,21 (alcohol) of × 1,09 (non-alcohol)
💡 Voorbeeld cocktail:
Ingrediëntkosten cocktail: €2,80
Gewenste pour cost: 22%
- Minimale prijs excl. BTW: €2,80 ÷ 0,22 = €12,73
- Prijs incl. 21% BTW: €12,73 × 1,21 = €15,40
Menukaartprijs minimaal: €15,40
Pour cost berekenen (zoals foodcost voor dranken)
Pour cost toont het percentage van je verkoopprijs dat naar drankkosten gaat. Net zoals foodcost bij gerechten werkt.
Formule:
Pour cost % = (Drankkosten ÷ Verkoopprijs excl. BTW) × 100
💡 Voorbeeld bier:
Bier op tap, kostprijs per glas: €0,85
Verkoopprijs: €3,50 incl. 21% BTW
- Prijs excl. BTW: €3,50 ÷ 1,21 = €2,89
- Pour cost: (€0,85 ÷ €2,89) × 100 = 29,4%
Dat is aan de hoge kant. Gangbaar voor bier: 18-25%
Gangbare pour cost percentages per dranktype
Na dit te hebben bijgehouden bij tientallen horecazaken, zie je duidelijke patronen per dranktype:
- Bier: 18-25%
- Wijn per glas: 20-28%
- Spirits/cocktails: 18-22%
- Non-alcoholisch: 15-25%
- Koffie: 10-20%
⚠️ Let op:
Bij cocktails tel je alle ingrediënten mee: spirit, mixers, garnish, zelfs het ijs. Ook de tijd van de bartender weegt mee in je kostprijs.
Praktische tips voor drankprijzen
1. Check regelmatig je inkoopprijzen
Leveranciers verhogen prijzen, maar je menukaart blijft vaak hetzelfde. Check maandelijks of je pour cost nog klopt.
2. Reken alles mee bij cocktails
Niet alleen de gin, ook de tonic, limoen, ijs en decoratie kosten geld. Tel alles op voor de werkelijke kostprijs.
3. Verschillende prijzen voor verschillende momenten
Happy hour prijzen kunnen een hogere pour cost hebben om volume te trekken. Compenseer dit met normale prijzen op drukke momenten.
Hoe bereken je drankprijzen correct? (stap voor stap)
Bepaal de kostprijs van je drankje
Tel alle ingrediënten op: hoofdproduct, mixers, garnish en decoratie. Bij een biertje is dit simpel, bij cocktails tel je alles mee tot aan het rietje toe.
Kies je gewenste pour cost percentage
Voor bier 18-25%, voor wijn 20-28%, voor cocktails 18-22%. Dit is je winstmarge op dranken, vergelijkbaar met foodcost bij eten.
Bereken de minimale prijs exclusief BTW
Deel je kostprijs door je gewenste pour cost percentage. Bijvoorbeeld: €2,00 kostprijs ÷ 0,20 (20%) = €10,00 excl. BTW.
Voeg de juiste BTW toe
Alcoholische dranken: × 1,21 (21% BTW). Non-alcoholisch: × 1,09 (9% BTW). Dit wordt je minimale menukaartprijs.
✨ Pro tip
Controleer elke maandag je 3 populairste alcoholische dranken op pour cost. Zijn die boven de 25%? Dan lekt er geld weg zonder dat je het doorhebt.
¿Calcularlo tú mismo?
En la app de KitchenNmbrs lo haces en unos pocos clics. 7 días gratis, sin tarjeta de crédito.
¿Te resultó útil este artículo?
Preguntas frecuentes
Waarom hebben alcoholische dranken 21% BTW en eten 9%?
Dit is Nederlandse wetgeving. Alcoholische dranken vallen onder het hoge BTW-tarief van 21%, terwijl eten en non-alcoholische dranken in restaurants het lage tarief van 9% krijgen.
Moet ik BTW meenemen in mijn kostprijsberekening?
Nee, reken altijd met prijzen exclusief BTW. BTW is een doorgeefpost naar de belastingdienst en hoort niet bij je winstmarge. Reken dus €5,37 i.p.v. €6,50 bij een wijntje.
Wat is een goede pour cost voor mijn bar?
Dat hangt af van je concept. Cocktailbars kunnen 18-22% halen, cafés zitten vaak rond 25-30%. Belangrijk is dat je het bewust kiest en consistent toepast.
Hoe vaak moet ik mijn drankprijzen aanpassen?
Check minimaal elke 3 maanden of je inkoopprijzen zijn veranderd. Leveranciers verhogen regelmatig, maar vergeten dit vaak door te geven. Je pour cost kan hierdoor ongemerkt stijgen.
Kan ik verschillende pour cost percentages per dranktype hanteren?
Ja, dat is zelfs slim. Bier kan een lagere pour cost hebben (hogere marge) omdat het makkelijk te serveren is. Cocktails mogen een iets hogere pour cost hebben vanwege de extra arbeid.
Hoe bereken ik de kostprijs van een cocktail met meerdere ingrediënten?
Tel alle componenten op: spirits, mixers, garnish, ijs en zelfs de citroenpartje. Weeg of meet alles af en reken de exacte hoeveelheden door. Een Gin Tonic bevat bijvoorbeeld 4cl gin, 15cl tonic, 1 limoenpartje en 100g ijs.
📚 Fuentes consultadas
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Fuente oficial
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Fuente oficial
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Fuente oficial
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Fuente oficial
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Fuente oficial
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Fuente oficial
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Fuente oficial
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Fuente oficial
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Fuente oficial
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Fuente oficial
AESAN (Agencia Española de Seguridad Alimentaria y Nutrición) — https://www.aesan.gob.es
Las normas HACCP mostradas en esta aplicación son meramente informativas. KitchenNmbrs no garantiza que los valores mostrados estén actualizados o sean completos. Consulte siempre la AESAN o su autoridad local para la normativa vigente.
Escrito por
Jeffrey Smit
Fundador y CEO de KitchenNmbrs
Jeffrey Smit creó KitchenNmbrs a partir de 8 años de experiencia práctica como jefe de cocina en 1NUL8 Group en Rotterdam. Su misión: dar a cada dueño de restaurante control sobre el coste alimentario.
Calcula tus costes de cóctel al ml
Los márgenes de bebidas parecen altos, pero las pérdidas los devoran. KitchenNmbrs calcula el coste exacto de cada cóctel y bebida. Pruébalo gratis.
Iniciar prueba gratuita →