Prime cost en prime cost ratio zijn twee verschillende manieren om je belangrijkste kosten te meten. Prime cost is het absolute bedrag van je food- en loonkosten samen, terwijl prime cost ratio dit uitdrukt als percentage van je omzet. Beide cijfers zijn cruciaal om te weten of je restaurant winstgevend draait.
Wat is prime cost?
Prime cost is de som van je twee grootste kostenposten: ingrediënten (foodcost) en personeel (loonkosten). Dit zijn je 'primaire kosten' - vandaar de naam. In de meeste restaurants vormen deze samen 55% tot 65% van de totale omzet.
? Voorbeeld prime cost:
Restaurant met €50.000 maandomzet:
- Ingrediënten: €15.000 (30% foodcost)
- Loonkosten: €17.500 (35% arbeidskost)
Prime cost: €32.500
Wat is prime cost ratio?
Prime cost ratio drukt je prime cost uit als percentage van je omzet. Dit maakt vergelijken tussen verschillende periodes en restaurants mogelijk.
Formule prime cost ratio:
Prime cost ratio = (Prime cost / Omzet) × 100
? Voorbeeld prime cost ratio:
Met bovenstaande cijfers:
- Prime cost: €32.500
- Omzet: €50.000
Prime cost ratio: (€32.500 / €50.000) × 100 = 65%
Waarom beide cijfers belangrijk zijn
Het absolute bedrag (prime cost) laat zien hoeveel je werkelijk uitgeeft. Het percentage (prime cost ratio) laat zien of dit in verhouding staat tot je omzet. Een stijgende omzet met gelijkblijvende prime cost is goed nieuws - je ratio verbetert.
⚠️ Let op:
Een lage prime cost kan misleidend zijn als je omzet ook laag is. Check altijd de ratio om te zien of je kosten in verhouding staan.
Gangbare prime cost ratio's
Wat een goede prime cost ratio is, hangt af van je type restaurant:
- Fine dining: 55-60% (hogere foodcost, meer personeel)
- Casual dining: 60-65% (gemiddelde kosten)
- Fast casual: 65-70% (lagere foodcost, minder personeel)
- Delivery only: 50-60% (geen bediening, wel verpakking)
Prime cost gebruiken voor sturing
Je prime cost ratio vertelt je direct of je op koers ligt. Boven de 70%? Dan blijft er te weinig over voor huur, energie, afschrijvingen en winst. Onder de 50%? Dan kun je mogelijk investeren in betere ingrediënten of meer personeel.
? Voorbeeld sturing:
Prime cost ratio stijgt van 60% naar 68%:
- Check: zijn ingrediëntprijzen gestegen?
- Check: werken er meer mensen dan nodig?
- Check: klopt je menuprijs nog?
Hoe bereken je prime cost en prime cost ratio?
Bereken je totale ingrediëntkosten
Tel alle uitgaven aan food en drank op van de afgelopen maand. Gebruik je facturen van leveranciers, niet je voorraadwaarde. Dit geeft je werkelijke foodcost.
Bereken je totale loonkosten
Tel alle personeelskosten op: bruto lonen, werkgeverslasten, sociale premies en eventuele bonussen. Vergeet niet je eigen 'loon' als ondernemer mee te rekenen.
Tel op en bereken ratio
Prime cost = ingrediënten + loonkosten. Prime cost ratio = (prime cost / omzet) × 100. Vergelijk met vorige maand om trends te zien.
✨ Pro tip
Check je prime cost ratio wekelijks op dezelfde dag. Zo zie je patronen: stijgt hij elke vrijdag door extra personeel? Dan kun je roosters aanpassen.
Рассчитать самому?
В приложении KitchenNmbrs это делается за несколько кликов. 7 дней бесплатно, без кредитной карты.
Была ли эта статья полезной?
Часто задаваемые вопросы
Moet ik BTW meenemen in de prime cost berekening?
Nee, reken altijd exclusief BTW. Zowel je omzet als kosten moeten excl. BTW zijn voor een eerlijke vergelijking.
Hoe vaak moet ik mijn prime cost ratio berekenen?
Minimaal maandelijks, maar wekelijks geeft je meer grip. Zo zie je trends sneller en kun je eerder bijsturen.
Wat als mijn prime cost ratio boven de 70% uitkomt?
Dan blijft er te weinig over voor andere kosten en winst. Check of je ingrediënten te duur zijn, te ruime porties geeft, of te veel personeel hebt.
Tellen tips mee bij de loonkosten?
Alleen als je tips via de loonstrook uitbetaalt. Contante fooien die direct naar personeel gaan, tel je niet mee bij prime cost.
Is prime cost hetzelfde als operationele kosten?
Nee, operationele kosten omvatten alles: prime cost plus huur, energie, verzekeringen, afschrijvingen en andere bedrijfskosten.
📚 Использованные источники
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Официальный источник
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Официальный источник
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Официальный источник
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Официальный источник
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Официальный источник
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Официальный источник
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Официальный источник
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Официальный источник
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Официальный источник
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Официальный источник
Роспотребнадзор — https://www.rospotrebnadzor.ru
Стандарты ХАССП, представленные в этом приложении, носят исключительно информационный характер. KitchenNmbrs не гарантирует актуальность или полноту представленных значений. Всегда обращайтесь в Роспотребнадзор или местные органы за действующими нормативами.
Автор
Jeffrey Smit
Основатель и CEO KitchenNmbrs
Джеффри Смит создал KitchenNmbrs на основе 8 лет практического опыта работы менеджером кухни в 1NUL8 Group в Роттердаме. Его миссия: дать каждому владельцу ресторана контроль над себестоимостью продуктов.
Все финансовые KPI в одной панели
Процент food cost, валовая маржа, выручка на гостя — KitchenNmbrs считает всё автоматически. Начните бесплатный пробный период.
Начать бесплатную пробную версию →