Gratis extras vreten stiekem je winst op. Elke cappuccino met gratis havermelk kost je €0,08, elk gratis glas water €0,05. Vergeet je dit mee te rekenen, dan verdampt er ongemerkt duizenden euro's marge per jaar.
Waarom gratis extras je winst opvreten
Het lijkt aardig om gratis water te geven of geen extra kosten te rekenen voor havermilk. Maar elke gratis extra kost geld. En als je dit niet doorberekent, betaal je het uit je eigen marge.
⚠️ Let op:
Bij 100 cappuccino's per dag met gratis havermelk (€0,15 per portie) verlies je €15 per dag = €5.475 per jaar aan marge.
Bereken de werkelijke kosten per item
Voor elke gratis extra moet je weten wat het werkelijk kost:
- Kraanwater: €0,002 per glas (waterkosten + glas + afwassen)
- Fleswater: €0,25-0,40 per fles
- Melkvervangers: €0,10-0,20 per portie (afhankelijk van type)
- Extra shotje espresso: €0,08-0,12 per shot
- Suiker/zoetjes: €0,01-0,02 per zakje
💡 Voorbeeld berekening havermelk:
Havermelk pak 1 liter: €2,50
- Portie per cappuccino: 30ml
- Aantal porties per pak: 33
- Kosten per portie: €2,50 ÷ 33 = €0,076
Afgerond: €0,08 per cappuccino met havermelk
Drie manieren om dit op te lossen
Je hebt drie opties om met gratis extras om te gaan:
Optie 1: Doorberekenen aan de gast
Reken een toeslag voor melkvervangers en extra shotjes. Gangbare toeslagen:
- Melkvervangers: €0,50 toeslag
- Extra shotje: €0,60 toeslag
- Fleswater: €2,50-3,50
Optie 2: Meenemen in je basisprijzen
Bereken hoeveel procent van je gasten deze extras neemt. Tel de gemiddelde kosten op bij je standaard drankprijs.
💡 Voorbeeld gemengde calculatie:
Van je 100 cappuccino's per dag:
- 20% neemt havermelk (€0,08 extra kosten)
- 10% neemt extra shot (€0,10 extra kosten)
Gemiddelde extra kosten: (20% × €0,08) + (10% × €0,10) = €0,026 per cappuccino
Tel €0,03 op bij je cappuccinoprijs om dit te dekken
Optie 3: Bewust als marketingkosten zien
Accepteer de kosten als onderdeel van je gastbeleving, maar houd wel bij hoeveel het je kost. Zorg dat je andere marges dit compenseren.
Registreer en monitor je gratis extras
Na het analyseren van echte inkoopdata bij verschillende horecatypen blijkt monitoring cruciaal. Houd bij hoeveel gratis extras je weggeeft:
- Tel elke dag: hoeveel glazen water, melkvervangers, extra shots
- Bereken de maandelijkse kosten
- Vergelijk met vorige maand: stijgt het?
⚠️ Let op:
Als personeel weet dat iets 'gratis' is, wordt er vaak te royaal mee omgegaan. Een shotje havermelk wordt al snel twee shotjes.
Impact op je totale marge
Gratis extras lijken klein, maar kunnen je totale drankmarge met 2-5% verlagen. Bij een gemiddelde café met €300.000 jaaromzet aan dranken betekent dit €6.000-15.000 minder winst per jaar.
💡 Voorbeeld impact op jaarbasis:
Café met 150 koffies per dag, 300 dagen per jaar:
- 25% neemt melkvervanger (gratis): €0,08 × 37 × 300 = €888/jaar
- 30 glazen water per dag (gratis): €0,002 × 30 × 300 = €18/jaar
- 15% neemt extra shot (gratis): €0,10 × 22 × 300 = €660/jaar
Totaal verlies: €1.566 per jaar aan 'kleine' gratis extras
Praktische organisatie
Gebruik een tool zoals KitchenNmbrs om je drankkosten bij te houden, inclusief alle toevoegingen. Zo zie je direct wat elke variant van je dranken werkelijk kost en kun je bewuste keuzes maken over wat wel en niet gratis is.
Hoe bereken je de kosten van gratis extras?
Inventariseer alle gratis extras
Maak een lijst van alles wat je gratis weggeeft: water, melkvervangers, extra shotjes, suiker, etc. Noteer ook hoeveel je er gemiddeld per dag weggeeft.
Bereken de kosten per portie
Deel de inkoopprijs door het aantal porties dat je uit een verpakking haalt. Voor havermelk van €2,50 per liter krijg je 33 porties van 30ml = €0,076 per portie.
Reken de maandelijkse impact uit
Vermenigvuldig de kosten per portie met het aantal dat je per dag weggeeft, maal 30 dagen. Dit geeft je de werkelijke maandelijkse kosten van je gratis extras.
✨ Pro tip
Monitor 14 dagen lang exact hoeveel gratis extras je weggeeft en reken de jaarkosten uit. Vaak schrik je van het bedrag - bij mij was het €3.200 per jaar aan 'onschuldige' gratis toevoegingen.
Calcular por conta própria?
Na app KitchenNmbrs faz isto em poucos cliques. 7 dias grátis, sem cartão de crédito.
Este artigo foi útil?
Perguntas frequentes
Moet ik echt geld vragen voor havermelk?
Dat is jouw keuze. Maar weet wel dat het je €0,08 per cappuccino kost. Bij 50 cappuccino's per dag met havermelk is dat €1.460 per jaar aan kosten die je niet doorberekent.
Hoeveel toeslag kan ik vragen voor melkvervangers?
Gangbaar is €0,50 toeslag. Dat dekt ruim je kosten (€0,08-0,15) en geeft nog wat marge. Sommige specialty coffee shops vragen €0,60-0,80.
Wat kost kraanwater werkelijk per glas?
Ongeveer €0,002 per glas aan waterkosten, plus kosten voor het glas, afwassen en personeel. In totaal kom je uit op ongeveer €0,05-0,08 per glas kraanwater.
Hoe houd ik bij hoeveel gratis extras ik weggeef?
Tel uiteindelijk: hoeveel pakken melkvervanger zijn aangesneden, hoeveel extra shots zijn gezet. Of laat personeel een streepjeslijst bijhouden bij de kassa.
📚 Fontes consultadas
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Fonte oficial
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Fonte oficial
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Fonte oficial
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Fonte oficial
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Fonte oficial
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Fonte oficial
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Fonte oficial
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Fonte oficial
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Fonte oficial
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Fonte oficial
ASAE (Autoridade de Segurança Alimentar e Económica) — https://www.asae.gov.pt
As normas HACCP apresentadas nesta aplicação são meramente informativas. A KitchenNmbrs não garante que os valores apresentados estejam atualizados ou completos. Consulte sempre a ASAE ou a sua autoridade local para a regulamentação em vigor.
Escrito por
Jeffrey Smit
Fundador e CEO da KitchenNmbrs
Jeffrey Smit criou a KitchenNmbrs a partir de 8 anos de experiência prática como gestor de cozinha no 1NUL8 Group em Rotterdam. A sua missão: dar a cada dono de restaurante controlo sobre o custo alimentar.
Vende alimentos? Então precisa do KitchenNmbrs
Restaurante, food truck, catering ou meal kits — precisa de saber quanto custa cada prato. KitchenNmbrs dá-lhe essa informação. Comece o seu teste grátis.
Iniciar teste gratuito →