Je maandelijkse food cost percentage toont direct hoeveel van je omzet naar ingrediënten gaat. Veel restauranteigenaren weten dit niet precies, daarom...
De meeste restauranteigenaren kunnen hun exacte food cost percentage niet uit hun hoofd opnoemen. Dat is een probleem omdat dit getal direct laat zien hoeveel van je omzet verdwijnt in ingrediënten. Zonder maandelijkse controle vlieg je eigenlijk blind op je winstgevendheid.
Wat is food cost percentage?
Food cost percentage toont welk deel van je omzet opgaat aan ingrediënten. Je berekent dit op basis van je verkoopprijs exclusief BTW.
De formule is simpel:
Food cost % = (Totale ingrediëntkosten / Totale omzet excl. BTW) × 100
💡 Voorbeeld:
Restaurant De Smaak in maart:
- Omzet: €45.000 incl. 9% BTW = €41.284 excl. BTW
- Ingrediëntkosten: €13.200
Food cost: (€13.200 / €41.284) × 100 = 32,0%
Verzamel je gegevens
Je hebt twee specifieke cijfers nodig voor een accurate berekening:
- Totale omzet van de maand - haal dit uit je kassasysteem of boekhoudsoftware
- Alle ingrediëntkosten - verzamel van je leveranciersfacturen
Gebruik altijd omzet exclusief BTW. De meeste kassasystemen tonen beide bedragen, dus pak de juiste.
⚠️ Belangrijk:
Tel alleen ingrediëntkosten mee - geen personeel, huur of andere uitgaven. Food cost richt zich puur op wat je uitgeeft aan eten en drinken.
Bereken je omzet exclusief BTW
Als je kassa alleen omzet inclusief BTW toont, zo reken je om:
Omzet excl. BTW = Omzet incl. BTW / 1,09
Dit werkt voor restaurantvoeding met 9% BTW. Alcoholische dranken hebben 21% BTW.
💡 Voorbeeld:
Maart omzet uit kassa: €52.000 incl. BTW
- Voedsel (9% BTW): €45.000 / 1,09 = €41.284
- Alcohol (21% BTW): €7.000 / 1,21 = €5.785
Totaal excl. BTW: €47.069
Tel alle ingrediëntkosten op
Loop elke leveranciersfactuur door en tel op:
- Vlees, vis, groenten
- Zuivelproducten, eieren
- Dranken (alcoholisch en alcoholvrij)
- Kruiden, oliën, azijn
- Brood, pasta, rijst
Sla de kleine spullen zoals zout, peper en olijfolie niet over. Elk ingrediënt telt voor nauwkeurigheid. Een patroon dat we keer op keer tegenkomen in restaurant financiën is het onderschatten van deze kleinere kosten met 8-12%.
💡 Voorbeeld:
Maart ingrediëntkosten:
- Vlees en vis: €4.200
- Groenten: €1.800
- Zuivel: €900
- Dranken: €3.600
- Overig: €1.200
Totaal: €11.700
Pas de formule toe
Nu kun je je food cost percentage berekenen:
(Ingrediëntkosten / Omzet excl. BTW) × 100
Gezonde food cost percentages liggen meestal tussen 28% en 35% voor de meeste restaurants.
💡 Voorbeeld:
Restaurant De Smaak:
- Ingrediëntkosten: €11.700
- Omzet excl. BTW: €47.069
Food cost: (€11.700 / €47.069) × 100 = 24,9%
Dit is een gezond percentage.
Wat betekenen de cijfers?
Typische food cost percentages variëren per type zaak:
- Fine dining: 28-35%
- Casual dining: 28-35%
- Bistro: 25-32%
- Pizzeria: 20-28%
- Café met keuken: 25-35%
⚠️ Belangrijk:
Zit je structureel boven 35%? Dan draai je waarschijnlijk verlies. Bekijk direct je portiegroottes en menuprijzen.
Zet maandelijkse controle op
Maak deze berekening onderdeel van je maandelijkse routine:
- Eerste werkdag van elke maand: verzamel gegevens vorige maand
- Bereken je food cost percentage
- Vergelijk met vorige maanden
- Bij grote veranderingen: onderzoek de oorzaak
Een food cost calculator kan dit proces automatiseren en handmatige factuurberekeningen wegwerken.
Hoe bereken je foodcostpercentage per maand? (stap voor stap)
Verzamel omzetgegevens
Haal je totale omzet van de maand op uit je kassasysteem. Reken om naar exclusief BTW door te delen door 1,09 (voor eten) of 1,21 (voor alcohol).
Tel alle ingrediëntkosten op
Ga door alle facturen van leveranciers en tel op wat je aan ingrediënten hebt uitgegeven. Vergeet niet de kleine dingen zoals kruiden en olie.
Bereken het percentage
Deel je ingrediëntkosten door je omzet excl. BTW en vermenigvuldig met 100. Een gezond percentage ligt tussen 28% en 35%.
✨ Pro tip
Volg je food cost percentage 10 weken lang wekelijks om je basispatronen vast te stellen. Wekelijkse controle vangt portie-uitbreiding en leveranciersprijs-stijgingen op voordat ze je maandcijfers beschadigen.
Obliczyć samemu?
W aplikacji KitchenNmbrs zrobisz to w kilka kliknięć. 7 dni za darmo, bez karty kredytowej.
Czy ten artykuł był pomocny?
Często zadawane pytania
Moet ik BTW meenemen in mijn food cost berekening?
Nee, gebruik altijd omzet exclusief BTW voor je berekeningen. BTW meenemen laat je food cost kunstmatig lager lijken dan de werkelijkheid.
Wat als mijn food cost boven 35% uitkomt?
Dan draai je waarschijnlijk verlies. Onderzoek direct je portiegroottes, leverancierskosten en menuprijzen. Vaak ligt het aan te grote porties of te lage menuprijzen.
Moet ik personeel en huur meenemen in food cost?
Absoluut niet - food cost dekt alleen ingrediënten. Personeel, huur en nutsvoorzieningen zijn aparte kostencategorieën die eigen tracking en analyse vereisen.
Hoe vaak moet ik mijn food cost berekenen?
Minimaal maandelijks, maar wekelijkse berekeningen geven betere controle. Frequentere monitoring helpt je inkoop- of portieproblemen te vangen voordat ze je winst significant raken.
Wat als ik verschillende BTW-tarieven heb voor eten en drank?
Bereken ze apart: voedsel op 9% BTW en alcohol op 21% BTW. Combineer daarna beide BTW-vrije bedragen voor je totale omzetcijfer.
Kan ik food cost per menuitem volgen?
Jazeker, en dat is sterk aan te raden voor betere inzichten. Bereken per gerecht met: ingrediëntkosten gedeeld door verkoopprijs exclusief BTW, maal 100. Zo zie je welke gerechten je winst maken of kosten.
📚 Skonsultowane źródła
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Źródło oficjalne
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Źródło oficjalne
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Źródło oficjalne
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Źródło oficjalne
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Źródło oficjalne
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Źródło oficjalne
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Źródło oficjalne
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Źródło oficjalne
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Źródło oficjalne
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Źródło oficjalne
GIS (Główny Inspektorat Sanitarny) — https://www.gis.gov.pl
Normy HACCP przedstawione w tej aplikacji mają charakter wyłącznie informacyjny. KitchenNmbrs nie gwarantuje, że wyświetlane wartości są aktualne lub kompletne. Zawsze konsultuj się z GIS lub lokalnym organem w sprawie obowiązujących przepisów.
Autor
Jeffrey Smit
Założyciel i CEO KitchenNmbrs
Jeffrey Smit stworzył KitchenNmbrs na podstawie 8 lat praktycznego doświadczenia jako kierownik kuchni w 1NUL8 Group w Rotterdamie. Jego misja: dać każdemu właścicielowi restauracji kontrolę nad kosztami żywności.
Oblicz sam z KitchenNmbrs
Wszystkie wzory, których się tu uczysz — KitchenNmbrs oblicza je automatycznie. Wprowadź składniki i natychmiast zobacz swój food cost, marżę i cenę sprzedaży. Wypróbuj za darmo przez 14 dni.
Rozpocznij bezpłatny okres próbny →