Stel je voor: je draait elke dag gasten, maar weet niet of je winst maakt of verlies lijdt. Het break-even punt toont precies hoeveel couverts je minimaal nodig hebt om alle kosten te dekken. Veel restauranthouders ontdekken te laat dat ze maandenlang onder dit cruciale punt hebben gedraaid.
Wat is het break-even punt?
Het break-even punt is het punt waarop je totale omzet gelijk is aan je totale kosten. Op dat moment maak je geen winst, maar heb je ook geen verlies. Alles wat je daarboven draait, is pure winst.
💡 Voorbeeld:
Restaurant De Smaak heeft deze maandelijkse kosten:
- Huur: €3.500
- Personeel: €12.000
- Energie: €1.200
- Overige vaste kosten: €2.300
Totale vaste kosten: €19.000 per maand
De break-even formule
De break-even formule is:
Break-even punt (in euro's) = Vaste kosten / (1 - Variabele kosten %)
Waarbij:
- Vaste kosten = kosten die je altijd hebt (huur, personeel, verzekeringen)
- Variabele kosten % = kosten die meestijgen met omzet (ingrediënten, meestal 28-35%)
💡 Voorbeeld berekening:
Restaurant De Smaak heeft:
- Vaste kosten: €19.000
- Foodcost: 30% van omzet
Break-even: €19.000 / (1 - 0,30) = €19.000 / 0,70 = €27.143 per maand
Van euro's naar aantal gasten
Om te weten hoeveel couverts je nodig hebt, deel je het break-even bedrag door je gemiddelde bonbedrag:
Break-even couverts = Break-even omzet / Gemiddeld bonbedrag
💡 Voorbeeld:
Restaurant De Smaak heeft een gemiddeld bonbedrag van €32,50 per gast.
Break-even couverts: €27.143 / €32,50 = 835 gasten per maand
Bij 26 openingsdagen: 835 / 26 = 32 gasten per dag
Vaste vs. variabele kosten herkennen
Voor een correcte berekening moet je onderscheid maken tussen vaste en variabele kosten. Een patroon dat we keer op keer tegenkomen in restaurant financiën: eigenaren rekenen hun semi-variabele kosten verkeerd toe.
Vaste kosten (blijven hetzelfde):
- Huur en hypotheek
- Vast personeel (chef, manager)
- Verzekeringen
- Telefoon, internet
- Accountant, administratie
- Afschrijvingen apparatuur
Variabele kosten (stijgen met omzet):
- Ingrediënten (foodcost)
- Extra personeel bij drukte
- Creditcard kosten
- Energie (gedeeltelijk)
⚠️ Let op:
Sommige kosten zijn semi-variabel. Energie stijgt bijvoorbeeld wel met drukte, maar je hebt ook een basisverbruik. Reken deze meestal bij de vaste kosten.
Break-even in de praktijk gebruiken
Zodra je je break-even punt kent, kun je betere beslissingen nemen:
- Minimale bezetting bepalen: Hoeveel gasten heb je minimaal nodig?
- Prijsstrategie: Wat gebeurt er als je prijzen verhoogt met 5%?
- Kostenbeheersing: Welke vaste kosten kun je verlagen?
- Openingstijden: Is het rendabel om maandag open te zijn?
💡 Scenario-analyse:
Wat als Restaurant De Smaak de prijzen verhoogt van €32,50 naar €35,00?
Nieuwe break-even: €27.143 / €35,00 = 776 gasten per maand
Dat scheelt 59 gasten per maand om break-even te draaien!
Break-even analyse automatiseren
Tools zoals KitchenNmbrs houden je vaste kosten en foodcost percentages automatisch bij. Zo weet je altijd wat je break-even punt is en wat er gebeurt bij wijzigingen in prijzen of kosten.
Hoe bereken je je break-even punt? (stap voor stap)
Verzamel alle vaste kosten per maand
Tel op: huur, vast personeel, verzekeringen, telefoon, accountant, afschrijvingen. Dit zijn kosten die je altijd hebt, ongeacht hoeveel gasten je bedient.
Bereken je variabele kosten percentage
Dit is hoofdzakelijk je foodcost (meestal 28-35% van omzet). Tel ook creditcard kosten en extra personeel bij drukte mee als percentage van je omzet.
Pas de break-even formule toe
Break-even omzet = Vaste kosten / (1 - Variabele kosten %). Deel daarna door je gemiddelde bonbedrag om het aantal benodigde gasten te krijgen.
✨ Pro tip
Herbereken je break-even punt binnen 48 uur na elke menuwijziging of kostenstijging. Een prijsverhoging van €2,50 per gerecht verlaagt je break-even punt vaak met 25-35 gasten per maand.
Dit zelf berekenen?
In de KitchenNmbrs app doe je dit in een paar klikken. 7 dagen gratis, geen creditcard.
Was dit artikel nuttig?
Veelgestelde vragen
Wat is een realistisch break-even punt voor een restaurant?
Dit varieert enorm per type en locatie, maar voor een gemiddeld restaurant ligt het break-even punt vaak tussen 60-80% van de maximale capaciteit. Een restaurant met 60 zitplaatsen heeft bijvoorbeeld 35-45 gasten per dag nodig om break-even te draaien.
Moet ik BTW meenemen in mijn break-even berekening?
Nee, reken altijd exclusief BTW. Je break-even punt is gebaseerd op wat je werkelijk overhoudt na alle kosten. BTW ontvang je van gasten maar betaal je door aan de Belastingdienst.
Wat als mijn break-even punt hoger is dan mijn gemiddelde bezetting?
Dan verlies je structureel geld. Je hebt drie opties: vaste kosten verlagen, prijzen verhogen, of meer gasten trekken. Vaak is een combinatie van deze drie het meest realistisch.
Hoe vaak moet ik mijn break-even punt herberekenen?
Minimaal elke 6 maanden, of direct na grote wijzigingen in huur, personeel of leveranciersprijzen. Je foodcost kan ook veranderen door prijsstijgingen van ingrediënten.
📚 Geraadpleegde bronnen
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Officiële bron
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Officiële bron
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Officiële bron
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Officiële bron
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Officiële bron
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Officiële bron
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Officiële bron
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Officiële bron
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Officiële bron
NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) — https://www.nvwa.nl
De HACCP-normen in deze applicatie zijn uitsluitend informatief. KitchenNmbrs garandeert niet dat de getoonde waarden actueel of volledig zijn. Raadpleeg altijd de NVWA of uw branche-hygiënecode voor de meest recente wetgeving.
Geschreven door
Jeffrey Smit
Oprichter & CEO van KitchenNmbrs
Jeffrey Smit bouwde KitchenNmbrs vanuit 8 jaar hands-on ervaring als keukenmanager bij 1NUL8 Group in Rotterdam. Zijn missie: elke restauranteigenaar grip geven op food cost.
Al je financiële KPI's in één dashboard
Food cost percentage, brutomarge, omzet per couverts — KitchenNmbrs berekent het allemaal automatisch op basis van je recepten en inkoop. Start je gratis proefperiode.
Start gratis trial →