Vorige week startte weer een nieuwe kok, en foodcost uitleggen bleef hangen tot de tweede werkdag. Veel koks beseffen niet dat 5 gram extra boter per bord duizenden euro's per jaar kost. Deze korte uitleg zorgt ervoor dat je team snapt waarom elke gram meetelt.
Wat is foodcost? (in 1 minuut uit te leggen)
Foodcost toont het percentage van je verkoopprijs dat naar ingrediënten gaat. Het belangrijkste cijfer om te bepalen of een gerecht daadwerkelijk winst oplevert.
💡 Simpel voorbeeld:
Pasta carbonara verkoopt voor €18,50
- Ingrediënten kosten: €5,10
- Verkoopprijs excl. BTW: €16,97
- Foodcost: €5,10 ÷ €16,97 = 30%
Van elke verdiende euro gaat 30 cent naar ingrediënten.
Waarom dit cruciaal is voor keukenmedewerkers
Elke te grote portie vreet direct aan de winst. Niet omdat je slecht werkt, maar omdat de berekening niet meer uitkomt.
💡 Impact van 25 gram extra vlees:
Biefstuk recept: 200 gram, maar je geeft 225 gram
- Rundvlees: €28 per kilo
- Extra per portie: 25g × €0,028 = €0,70
- Bij 50 porties per week: €1.820 per jaar
Eén extra plakje vlees kost €1.820 per jaar.
Wat betekent dit in de dagelijkse praktijk?
Voor keukenmedewerkers betekent foodcost drie concrete zaken:
- Porties: Volg de recepten exact. 200 gram betekent 200 gram, geen 250 gram.
- Snijverlies: Werk precies. Veel afval betekent hogere kosten.
- Verspilling: Prep niet te veel vooruit. Weggegooid eten kost direct geld.
⚠️ Let op:
Dit draait niet om krenterigheid of gasten minder geven. Het draait om consistentie. Elke portie identiek, precies volgens recept.
De foodcost ranges per type gerecht
Zodat je team weet wat normaal is:
- Vlees hoofdgerechten: 28-35%
- Vis hoofdgerechten: 30-35%
- Pasta gerechten: 22-28%
- Salades: 25-30%
- Voorgerechten: 20-30%
Stijgt een gerecht boven 35% foodcost? Dan verdienen we er waarschijnlijk te weinig aan. Een fout die het gemiddelde restaurant EUR 200-400 per maand kost door onderschatting van werkelijke portiegroottes.
Hoe leg je dit uit aan je team?
Gebruik deze simpele boodschap:
💡 Script voor nieuwe medewerkers:
"Van elke verdiende euro gaat ongeveer 30 cent naar ingrediënten. De rest dekt jullie salaris, huur en winst."
"Geef je 50 gram extra bij elke portie? Dan gaat 35 cent naar ingrediënten. Er blijft minder over voor de rest."
"Daarom zijn recepten heilig. Niet uit zuinigheid, maar om het bedrijf gezond te houden."
Praktische tools om dit bij te houden
Een systeem zoals KitchenNmbrs berekent automatisch foodcost per gerecht. Zo zie je direct of een recept nog winstgevend blijft, zonder zelf te rekenen.
Je deelt recepten met het hele team, zodat iedereen identieke porties hanteert. En stijgen ingrediëntprijzen? Dan zie je meteen welke gerechten duurder worden.
Hoe leg je foodcost uit aan een nieuwe medewerker? (stap voor stap)
Begin met één concreet gerecht
Pak het meest verkochte gerecht en laat zien wat de ingrediënten kosten. Tel alles op: vlees, groenten, saus, garnituur. Deel dit door de verkoopprijs excl. BTW.
Laat de impact van extra porties zien
Reken voor: als je 25 gram extra vlees geeft bij 50 porties per week, wat kost dat per jaar? Gebruik echte cijfers van jullie inkoop.
Maak het onderdeel van de dagelijkse routine
Hang de belangrijkste recepten met portiegroottes op in de keuken. Check regelmatig of iedereen zich aan de afgesproken hoeveelheden houdt.
✨ Pro tip
Print een A4 met je 8 populairste gerechten, hun exacte foodcost percentage en portiegroottes. Hang dit 3 maanden bij de expeditie zodat iedereen het dagelijks ziet.
¿Calcularlo tú mismo?
En la app de KitchenNmbrs lo haces en unos pocos clics. 7 días gratis, sin tarjeta de crédito.
¿Te resultó útil este artículo?
Preguntas frecuentes
Hoe vaak moet ik foodcost uitleggen aan nieuwe medewerkers?
Bij de introductie en na 2 weken nogmaals. Daarna alleen wanneer je merkt dat porties te groot worden of er veel verspilling ontstaat.
Wat als een medewerker zegt dat gasten meer willen?
Leg uit dat consistentie belangrijker is dan extra grote porties. Alle gasten verdienen hetzelfde, zoals het recept voorschrijft.
Hoe controleer ik of medewerkers zich aan de porties houden?
Check tijdens de service regelmatig of porties kloppen. Bekijk wekelijks of je foodcost nog binnen de gewenste norm valt.
Wat als de foodcost plotseling stijgt?
Check eerst of porties nog correct zijn. Daarna onderzoek je of leveranciers prijzen verhoogd hebben en pas je eventueel menuprijs aan.
📚 Fuentes consultadas
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Fuente oficial
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Fuente oficial
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Fuente oficial
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Fuente oficial
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Fuente oficial
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Fuente oficial
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Fuente oficial
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Fuente oficial
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Fuente oficial
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Fuente oficial
AESAN (Agencia Española de Seguridad Alimentaria y Nutrición) — https://www.aesan.gob.es
Las normas HACCP mostradas en esta aplicación son meramente informativas. KitchenNmbrs no garantiza que los valores mostrados estén actualizados o sean completos. Consulte siempre la AESAN o su autoridad local para la normativa vigente.
Escrito por
Jeffrey Smit
Fundador y CEO de KitchenNmbrs
Jeffrey Smit creó KitchenNmbrs a partir de 8 años de experiencia práctica como jefe de cocina en 1NUL8 Group en Rotterdam. Su misión: dar a cada dueño de restaurante control sobre el coste alimentario.
Dale a tu equipo visibilidad sobre las cifras
Cuando tu equipo entiende lo que cuestan los platos, su comportamiento cambia. KitchenNmbrs hace visible el food cost para todos en la cocina. Comienza tu prueba gratuita.
Iniciar prueba gratuita →