78% van de restaurants heeft geen idee hoe hun foodcost zich ontwikkelt tot ze hun maandcijfers zien. Dan blijkt vaak dat hun winst al maanden wegzakt door sluipende kostenstijgingen. Een eenvoudige grafiek toont je direct welke richting het opgaat.
Waarom je foodcost elke maand verschilt
Je foodcost blijft nooit hetzelfde. Het fluctueert door verschillende oorzaken:
- Leveranciers verhogen prijzen - vaak stilletjes, zonder dat je het direct merkt
- Seizoenen - groenten kosten in de winter meer dan in de zomer
- Nieuwe gerechten - die je nog niet hebt doorgerekend
- Ruimere porties - je chef geeft steeds iets meer
⚠️ Let op:
Veel ondernemers controleren hun foodcost alleen aan het eind van het jaar. Dan is het te laat om bij te sturen.
De eenvoudigste manier: lijndiagram
Je hoeft geen Excel-expert te zijn. Een simpel lijndiagram laat zien of je foodcost stijgt, daalt of stabiel blijft.
💡 Voorbeeld:
Restaurant De Smaak volgt hun foodcost per maand:
- Januari: 29,2%
- Februari: 29,8%
- Maart: 31,1%
- April: 32,4%
Conclusie: foodcost stijgt elke maand. Tijd voor actie.
Wat je nodig hebt
Voor een goede foodcost-grafiek verzamel je deze cijfers per maand:
- Totale inkoop ingrediënten - wat je hebt betaald voor alle producten
- Omzet food - alleen eten, geen drank (excl. BTW)
- Foodcost percentage - inkoop gedeeld door omzet × 100
💡 Berekening:
Maart 2024:
- Inkoop ingrediënten: €8.240
- Omzet food excl. BTW: €26.500
- Foodcost: (€8.240 / €26.500) × 100 = 31,1%
Signalen in je grafiek
Een goede foodcost-grafiek vertelt je direct wat er speelt:
Stijgende lijn: Je kosten lopen op sneller dan je prijzen. Leveranciers zijn duurder geworden of porties groter.
Dalende lijn: Goed bezig. Je hebt je prijzen verhoogd of goedkopere alternatieven gevonden.
Golvende lijn: Normaal door seizoenen. Groenten zijn duurder in winter, goedkoper in zomer.
💡 Praktijkvoorbeeld:
Bistro Het Pleintje zag hun foodcost stijgen van 28% naar 34% in 6 maanden:
- Oorzaak: vleesprijs 20% gestegen
- Oplossing: menuprijs biefstuk van €28 naar €32
- Resultaat: foodcost terug naar 29%
Frequentie: maandelijks is genoeg
Check je foodcost niet elke week. Dat geeft te veel ruis. Maandelijks is perfect:
- Week 1 van de maand: Tel op wat je vorige maand hebt ingekocht
- Bereken foodcost percentage - deel inkoop door omzet food
- Plot in je grafiek - Excel, app of zelfs handmatig op papier
- Vergelijk met vorige maanden - zie je een trend?
Veel restauranthouders maken een fout die het gemiddelde restaurant EUR 200-400 per maand kost: ze negeren kleine stijgingen van 0,5% per maand. Maar over een jaar wordt dat 6% extra foodcost.
Digitale tools die helpen
Je kunt dit handmatig doen, maar digitale tools maken het makkelijker:
- Excel of Google Sheets: Gratis, maar je moet zelf alles invoeren
- Horeca-apps: Berekenen automatisch je foodcost per maand
- Food cost calculators zoals KitchenNmbrs: Tonen je foodcost-ontwikkeling in grafieken, zonder dat je zelf hoeft te rekenen
⚠️ Let op:
Geen enkele tool registreert automatisch je inkopen. Je moet facturen invoeren of koppelen.
Hoe maak je een foodcost-grafiek? (stap voor stap)
Verzamel maandcijfers
Tel alle facturen van ingrediënten op van vorige maand. Neem je omzet food (excl. BTW) uit je kassasysteem. Bereken: (inkoop / omzet) × 100 = foodcost %.
Maak een simpele grafiek
Zet maanden op de horizontale as, foodcost % op de verticale as. Begin bij 20% en eindig bij 40% voor een goed overzicht. Plot je eerste punt.
Voeg elke maand een punt toe
Bereken elke maand je nieuwe foodcost % en voeg het punt toe aan je grafiek. Verbind de punten met een lijn. Na 3-4 maanden zie je de trend.
✨ Pro tip
Maak elke maand een screenshot van je foodcost-grafiek en bewaar deze in een map. Na 12 maanden zie je precies welke seizoenspatronen je restaurant heeft.
¿Calcularlo tú mismo?
En la app de KitchenNmbrs lo haces en unos pocos clics. 7 días gratis, sin tarjeta de crédito.
¿Te resultó útil este artículo?
Preguntas frecuentes
Moet ik drank meenemen in mijn foodcost-grafiek?
Nee, alleen ingrediënten voor eten. Drank heeft een andere marge en vertroebelt het beeld. Bereken drankkosten apart.
Wat als mijn foodcost elke maand heel erg schommelt?
Dat is normaal bij seizoensgebonden ingrediënten. Kijk naar het gemiddelde over 3 maanden in plaats van individuele maanden.
Welk foodcost percentage is normaal voor restaurants?
Tussen 28% en 35% is gangbaar voor de meeste restaurants. Boven 35% wordt het lastig om winst te maken.
Hoe vaak moet ik mijn grafiek updaten?
Maandelijks is perfect. Vaker geeft te veel ruis, minder vaak mis je trends. Eerste week van de maand is een goed moment.
Kan ik dit ook per gerecht volgen in plaats van totaal?
Ja, maar begin met je 5 best-verkopende gerechten. Voor elk gerecht een aparte lijn maken wordt al snel onoverzichtelijk.
Wat doe ik als mijn foodcost drie maanden achter elkaar stijgt?
Dan moet je direct actie ondernemen. Check eerst je leveranciersfacturen voor prijsstijgingen. Verhoog daarna je menuprijs of zoek goedkopere alternatieven. Wachten kost je alleen maar meer geld.
📚 Fuentes consultadas
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Fuente oficial
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Fuente oficial
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Fuente oficial
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Fuente oficial
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Fuente oficial
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Fuente oficial
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Fuente oficial
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Fuente oficial
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Fuente oficial
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Fuente oficial
AESAN (Agencia Española de Seguridad Alimentaria y Nutrición) — https://www.aesan.gob.es
Las normas HACCP mostradas en esta aplicación son meramente informativas. KitchenNmbrs no garantiza que los valores mostrados estén actualizados o sean completos. Consulte siempre la AESAN o su autoridad local para la normativa vigente.
Escrito por
Jeffrey Smit
Fundador y CEO de KitchenNmbrs
Jeffrey Smit creó KitchenNmbrs a partir de 8 años de experiencia práctica como jefe de cocina en 1NUL8 Group en Rotterdam. Su misión: dar a cada dueño de restaurante control sobre el coste alimentario.
Automatiza tus controles diarios de cocina
Los controles manuales cuestan tiempo y fallan. KitchenNmbrs automatiza registro de temperaturas, gestión de inventario y controles HACCP. Pruébalo gratis 14 días.
Iniciar prueba gratuita →