Restaurants die geen allergeneninformatie kunnen verstrekken riskeren boetes en aansprakelijkheid bij allergische reacties. EU-verordening 1169/2011 verplicht alle horecazaken om de 14 belangrijkste allergenen in hun gerechten bij te houden. Deze Europese wetgeving geldt sinds 2014 in Nederland.
Wat is EU-verordening 1169/2011?
Deze Europese wetgeving over voedselinformatie voor consumenten is sinds december 2014 actief in Nederland. De verordening bepaalt dat restaurants verplicht zijn om informatie te verschaffen over de 14 belangrijkste allergenen in hun gerechten.
De wet geldt niet alleen voor restaurants. Alle voedselverkopers vallen eronder: cafés, snackbars, cateraars, bakkers met lunchservice, en zelfs marktkramen.
De 14 verplichte allergenen
Je moet bijhouden welke van deze 14 allergenen in elk gerecht voorkomen:
- Gluten (tarwe, rogge, gerst, haver, spelt, kamut)
- Schaaldieren (garnalen, krab, kreeft)
- Eieren
- Vis
- Pinda's
- Soja
- Melk (inclusief lactose)
- Noten (amandel, hazelnoot, walnoot, cashew, pecan, paranoot, pistache, macadamia)
- Selderij
- Mosterd
- Sesamzaad
- Zwaveldioxide en sulfieten (>10 mg/kg of liter)
- Lupine
- Weekdieren (mosselen, oesters, inktvis)
💡 Voorbeeld:
Je Caesar salade bevat:
- Gluten (croutons van tarwebrood)
- Vis (ansjovis in dressing)
- Eieren (in mayonaise)
- Melk (parmezaanse kaas)
Deze informatie moet je kunnen verstrekken zodra een gast ernaar informeert.
Wat moet je praktisch regelen?
De wetgeving vereist niet dat je allergenen op de menukaart vermeldt. Wel moet je de informatie paraat hebben en verstrekken zodra de gast erom vraagt.
Verschillende manieren om dit te organiseren:
- Digitaal overzicht (tablet, smartphone)
- Allergenenoverzicht op papier
- Mondelinge informatie (mits je personeel het weet)
- Verwijzing naar een website
⚠️ Let op:
"Dat weet ik niet" is geen acceptabel antwoord. Je MOET de informatie kunnen verstrekken. Zonder deze kennis ben je niet compliant met de wetgeving.
Wat gebeurt er bij controles?
De NVWA controleert regelmatig of restaurants de allergeneninformatie correct hebben geregistreerd. Bij tekortkomingen kunnen ze:
- Een waarschuwing uitvaardigen
- Een boete opleggen (kan oplopen tot duizenden euro's)
- In extreme gevallen: tijdelijke sluiting
Maar belangrijker nog: krijgt een gast een allergische reactie en kun jij niet bewijzen dat je juiste informatie hebt verstrekt, dan loop je aansprakelijkheidsrisico. Na dit te hebben bijgehouden bij tientallen horecazaken blijkt dit een van de grootste juridische risico's.
💡 Voorbeeld van wat verkeerd gaat:
Een gast vraagt: "Bevat de brownie noten?"
Serveerster: "Nee, geen noten."
Later blijkt: de brownie bevat amandelmeel. De gast krijgt een allergische reactie.
Resultaat: Aansprakelijkheid voor het restaurant.
Kruisbesmetting ook van belang
De wetgeving beperkt zich niet tot ingrediënten. Ook kruisbesmetting speelt een rol. Kook je glutenvrije pasta in hetzelfde water als gewone pasta, dan bevat die glutenvrije pasta alsnog gluten.
Veelvoorkomende kruisbesmetting in keukens:
- Dezelfde snijplank voor brood en glutenvrije producten
- Frituurvet waarin zowel gefrituurde garnalen als patat worden bereid
- Dezelfde pollepel voor verschillende sauzen
- Dezelfde grill voor vis en vlees
Digitale registratie vs. papier
Veel restaurants hanteren papieren lijstjes of Excel-bestanden. Nadelen hiervan:
- Lastig actueel houden
- Serveersters moeten alles uit hun hoofd kennen
- Bij receptwijziging vergeet je de allergenenlijst bij te werken
Digitale systemen zoals tools zoals KitchenNmbrs ondersteunen door allergenen automatisch door te koppelen van ingrediënt naar recept. Pas je een recept aan, dan wordt het allergenenoverzicht automatisch geüpdatet.
⚠️ Let op:
Een app garandeert geen juridische compliance. Jij blijft verantwoordelijk voor correcte registratie van allergenen in je recepten.
Eerste stappen naar compliance
Begin klein en bouw geleidelijk uit:
- Maak een overzicht van je 10 populairste gerechten
- Ga per gerecht alle ingrediënten na
- Controleer welke van de 14 allergenen erin voorkomen
- Zorg dat je personeel deze informatie kan verstrekken
- Breid stapsgewijs uit naar je complete menu
Dit vergt tijd, maar het beschermt je zaak en je gasten. En het is simpelweg wettelijk verplicht.
Hoe regel je allergenregistratie? (stap voor stap)
Inventariseer al je ingrediënten
Maak een lijst van alle ingrediënten die je gebruikt, inclusief kruiden, sauzen en kant-en-klaar producten. Check de etiketten van verpakte producten - daar staan de allergenen meestal al op vermeld.
Koppel allergenen aan ingrediënten
Ga per ingrediënt na welke van de 14 EU-allergenen erin zitten. Let op verborgen allergenen: mayonaise bevat ei, worcestersaus bevat vis, en veel kant-en-klaar producten bevatten melk of soja.
Maak een overzicht per gerecht
Combineer de allergenen van alle ingrediënten per recept tot één overzicht per gerecht. Update dit overzicht elke keer als je een recept wijzigt of een ander merk ingrediënt gebruikt.
✨ Pro tip
Begin met je 8 bestverkochte gerechten en werk die binnen 2 weken volledig uit. Zo heb je snel 75% van je allergenvragen gedekt zonder je complete menu door te hoeven werken.
Calcular por conta própria?
Na app KitchenNmbrs faz isto em poucos cliques. 7 dias grátis, sem cartão de crédito.
Este artigo foi útil?
Perguntas frequentes
Moet ik allergenen op mijn menukaart vermelden?
Nee, dat is niet verplicht. Je moet de informatie wel beschikbaar hebben en kunnen verstrekken als een gast ernaar vraagt. Veel restaurants kiezen ervoor om een verwijzing op de menukaart te plaatsen zoals "vraag ons naar allergenen".
Wat als ik een recept aanpas?
Dan moet je ook je allergenenoverzicht bijwerken. Voeg je bijvoorbeeld pijnboompitten toe aan een salade, dan bevat die salade ineens noten. Je personeel moet hiervan op de hoogte zijn.
Gelden deze regels ook voor dagschotels?
Ja, ook voor dagschotels, seizoensgerechten en tijdelijke menukaarten gelden dezelfde regels. Je moet voor elk gerecht dat je serveert de allergeneninformatie kunnen verstrekken.
Wat als mijn leverancier zijn recept wijzigt?
Dan kan de allergenenstatus van dat product veranderen. Controleer regelmatig de etiketten van je ingekochte producten en update je registratie bij wijzigingen.
Mag ik zeggen "kan sporen bevatten van"?
Deze tekst staat vaak op verpakkingen om kruisbesmetting in fabrieken aan te duiden. Voor restaurants gaat het om wat er daadwerkelijk in je gerecht zit, inclusief kruisbesmetting in jouw keuken.
Hoe vaak moet ik mijn allergenenoverzicht controleren?
Minimaal bij elke receptwijziging en leverancierswissel. Veel restaurants doen dit maandelijks systematisch. Bij seizoensgebonden menu's is controle per seizoen verstandig.
⚠️ Regulamento UE 1169/2011 — Informação sobre alergénios — https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2011/1169/oj
A informação sobre alergénios nesta página baseia-se no Regulamento UE 1169/2011. Receitas e ingredientes podem variar consoante o fornecedor. Verifique sempre a informação atualizada sobre alergénios junto do seu fornecedor e comunique-a corretamente aos seus clientes. A KitchenNmbrs não é responsável por reações alérgicas.
Em Portugal, a ASAE supervisiona a regulamentação de alergénios.
📚 Fontes consultadas
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Fonte oficial
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Fonte oficial
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Fonte oficial
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Fonte oficial
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Fonte oficial
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Fonte oficial
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Fonte oficial
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Fonte oficial
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Fonte oficial
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Fonte oficial
ASAE (Autoridade de Segurança Alimentar e Económica) — https://www.asae.gov.pt
As normas HACCP apresentadas nesta aplicação são meramente informativas. A KitchenNmbrs não garante que os valores apresentados estejam atualizados ou completos. Consulte sempre a ASAE ou a sua autoridade local para a regulamentação em vigor.
Escrito por
Jeffrey Smit
Fundador e CEO da KitchenNmbrs
Jeffrey Smit criou a KitchenNmbrs a partir de 8 anos de experiência prática como gestor de cozinha no 1NUL8 Group em Rotterdam. A sua missão: dar a cada dono de restaurante controlo sobre o custo alimentar.
Registo de alergénios verdadeiramente conforme
A legislação UE exige documentação de alergénios para cada prato. KitchenNmbrs gera matrizes de alergénios automaticamente. Experimente grátis por 14 dias.
Iniciar teste gratuito →