Restaurants die geen allergeneninformatie kunnen verstrekken riskeren boetes en aansprakelijkheid bij allergische reacties. EU-verordening 1169/2011 verplicht alle horecazaken om de 14 belangrijkste allergenen in hun gerechten bij te houden. Deze Europese wetgeving geldt sinds 2014 in Nederland.
Wat is EU-verordening 1169/2011?
Deze Europese wetgeving over voedselinformatie voor consumenten is sinds december 2014 actief in Nederland. De verordening bepaalt dat restaurants verplicht zijn om informatie te verschaffen over de 14 belangrijkste allergenen in hun gerechten.
De wet geldt niet alleen voor restaurants. Alle voedselverkopers vallen eronder: cafés, snackbars, cateraars, bakkers met lunchservice, en zelfs marktkramen.
De 14 verplichte allergenen
Je moet bijhouden welke van deze 14 allergenen in elk gerecht voorkomen:
- Gluten (tarwe, rogge, gerst, haver, spelt, kamut)
- Schaaldieren (garnalen, krab, kreeft)
- Eieren
- Vis
- Pinda's
- Soja
- Melk (inclusief lactose)
- Noten (amandel, hazelnoot, walnoot, cashew, pecan, paranoot, pistache, macadamia)
- Selderij
- Mosterd
- Sesamzaad
- Zwaveldioxide en sulfieten (>10 mg/kg of liter)
- Lupine
- Weekdieren (mosselen, oesters, inktvis)
💡 Voorbeeld:
Je Caesar salade bevat:
- Gluten (croutons van tarwebrood)
- Vis (ansjovis in dressing)
- Eieren (in mayonaise)
- Melk (parmezaanse kaas)
Deze informatie moet je kunnen verstrekken zodra een gast ernaar informeert.
Wat moet je praktisch regelen?
De wetgeving vereist niet dat je allergenen op de menukaart vermeldt. Wel moet je de informatie paraat hebben en verstrekken zodra de gast erom vraagt.
Verschillende manieren om dit te organiseren:
- Digitaal overzicht (tablet, smartphone)
- Allergenenoverzicht op papier
- Mondelinge informatie (mits je personeel het weet)
- Verwijzing naar een website
⚠️ Let op:
"Dat weet ik niet" is geen acceptabel antwoord. Je MOET de informatie kunnen verstrekken. Zonder deze kennis ben je niet compliant met de wetgeving.
Wat gebeurt er bij controles?
De NVWA controleert regelmatig of restaurants de allergeneninformatie correct hebben geregistreerd. Bij tekortkomingen kunnen ze:
- Een waarschuwing uitvaardigen
- Een boete opleggen (kan oplopen tot duizenden euro's)
- In extreme gevallen: tijdelijke sluiting
Maar belangrijker nog: krijgt een gast een allergische reactie en kun jij niet bewijzen dat je juiste informatie hebt verstrekt, dan loop je aansprakelijkheidsrisico. Na dit te hebben bijgehouden bij tientallen horecazaken blijkt dit een van de grootste juridische risico's.
💡 Voorbeeld van wat verkeerd gaat:
Een gast vraagt: "Bevat de brownie noten?"
Serveerster: "Nee, geen noten."
Later blijkt: de brownie bevat amandelmeel. De gast krijgt een allergische reactie.
Resultaat: Aansprakelijkheid voor het restaurant.
Kruisbesmetting ook van belang
De wetgeving beperkt zich niet tot ingrediënten. Ook kruisbesmetting speelt een rol. Kook je glutenvrije pasta in hetzelfde water als gewone pasta, dan bevat die glutenvrije pasta alsnog gluten.
Veelvoorkomende kruisbesmetting in keukens:
- Dezelfde snijplank voor brood en glutenvrije producten
- Frituurvet waarin zowel gefrituurde garnalen als patat worden bereid
- Dezelfde pollepel voor verschillende sauzen
- Dezelfde grill voor vis en vlees
Digitale registratie vs. papier
Veel restaurants hanteren papieren lijstjes of Excel-bestanden. Nadelen hiervan:
- Lastig actueel houden
- Serveersters moeten alles uit hun hoofd kennen
- Bij receptwijziging vergeet je de allergenenlijst bij te werken
Digitale systemen zoals tools zoals KitchenNmbrs ondersteunen door allergenen automatisch door te koppelen van ingrediënt naar recept. Pas je een recept aan, dan wordt het allergenenoverzicht automatisch geüpdatet.
⚠️ Let op:
Een app garandeert geen juridische compliance. Jij blijft verantwoordelijk voor correcte registratie van allergenen in je recepten.
Eerste stappen naar compliance
Begin klein en bouw geleidelijk uit:
- Maak een overzicht van je 10 populairste gerechten
- Ga per gerecht alle ingrediënten na
- Controleer welke van de 14 allergenen erin voorkomen
- Zorg dat je personeel deze informatie kan verstrekken
- Breid stapsgewijs uit naar je complete menu
Dit vergt tijd, maar het beschermt je zaak en je gasten. En het is simpelweg wettelijk verplicht.
Hoe regel je allergenregistratie? (stap voor stap)
Inventariseer al je ingrediënten
Maak een lijst van alle ingrediënten die je gebruikt, inclusief kruiden, sauzen en kant-en-klaar producten. Check de etiketten van verpakte producten - daar staan de allergenen meestal al op vermeld.
Koppel allergenen aan ingrediënten
Ga per ingrediënt na welke van de 14 EU-allergenen erin zitten. Let op verborgen allergenen: mayonaise bevat ei, worcestersaus bevat vis, en veel kant-en-klaar producten bevatten melk of soja.
Maak een overzicht per gerecht
Combineer de allergenen van alle ingrediënten per recept tot één overzicht per gerecht. Update dit overzicht elke keer als je een recept wijzigt of een ander merk ingrediënt gebruikt.
✨ Pro tip
Begin met je 8 bestverkochte gerechten en werk die binnen 2 weken volledig uit. Zo heb je snel 75% van je allergenvragen gedekt zonder je complete menu door te hoeven werken.
¿Calcularlo tú mismo?
En la app de KitchenNmbrs lo haces en unos pocos clics. 7 días gratis, sin tarjeta de crédito.
¿Te resultó útil este artículo?
Preguntas frecuentes
Moet ik allergenen op mijn menukaart vermelden?
Nee, dat is niet verplicht. Je moet de informatie wel beschikbaar hebben en kunnen verstrekken als een gast ernaar vraagt. Veel restaurants kiezen ervoor om een verwijzing op de menukaart te plaatsen zoals "vraag ons naar allergenen".
Wat als ik een recept aanpas?
Dan moet je ook je allergenenoverzicht bijwerken. Voeg je bijvoorbeeld pijnboompitten toe aan een salade, dan bevat die salade ineens noten. Je personeel moet hiervan op de hoogte zijn.
Gelden deze regels ook voor dagschotels?
Ja, ook voor dagschotels, seizoensgerechten en tijdelijke menukaarten gelden dezelfde regels. Je moet voor elk gerecht dat je serveert de allergeneninformatie kunnen verstrekken.
Wat als mijn leverancier zijn recept wijzigt?
Dan kan de allergenenstatus van dat product veranderen. Controleer regelmatig de etiketten van je ingekochte producten en update je registratie bij wijzigingen.
Mag ik zeggen "kan sporen bevatten van"?
Deze tekst staat vaak op verpakkingen om kruisbesmetting in fabrieken aan te duiden. Voor restaurants gaat het om wat er daadwerkelijk in je gerecht zit, inclusief kruisbesmetting in jouw keuken.
Hoe vaak moet ik mijn allergenenoverzicht controleren?
Minimaal bij elke receptwijziging en leverancierswissel. Veel restaurants doen dit maandelijks systematisch. Bij seizoensgebonden menu's is controle per seizoen verstandig.
⚠️ Reglamento UE 1169/2011 — Información sobre alérgenos — https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2011/1169/oj
La información sobre alérgenos en esta página se basa en el Reglamento UE 1169/2011. Las recetas e ingredientes pueden variar según el proveedor. Verifique siempre la información actualizada sobre alérgenos con su proveedor y comuníquela correctamente a sus clientes. KitchenNmbrs no es responsable de reacciones alérgicas.
En España, la AESAN supervisa la normativa de alérgenos.
📚 Fuentes consultadas
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Fuente oficial
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Fuente oficial
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Fuente oficial
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Fuente oficial
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Fuente oficial
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Fuente oficial
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Fuente oficial
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Fuente oficial
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Fuente oficial
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Fuente oficial
AESAN (Agencia Española de Seguridad Alimentaria y Nutrición) — https://www.aesan.gob.es
Las normas HACCP mostradas en esta aplicación son meramente informativas. KitchenNmbrs no garantiza que los valores mostrados estén actualizados o sean completos. Consulte siempre la AESAN o su autoridad local para la normativa vigente.
Escrito por
Jeffrey Smit
Fundador y CEO de KitchenNmbrs
Jeffrey Smit creó KitchenNmbrs a partir de 8 años de experiencia práctica como jefe de cocina en 1NUL8 Group en Rotterdam. Su misión: dar a cada dueño de restaurante control sobre el coste alimentario.
Registro de alérgenos realmente conforme
La legislación UE exige documentación de alérgenos para cada plato. KitchenNmbrs genera matrices de alérgenos automáticamente. Pruébalo gratis 14 días.
Iniciar prueba gratuita →