De kostprijs van je gerechten bepaalt of je winst maakt of verlies lijdt. Veel startende restauranthouders schatten dit in, waardoor ze onbewust geld verliezen op elke verkochte portie. In dit artikel leer je stap-voor-stap hoe je exact berekent wat elk gerecht op je eerste menukaart werkelijk kost.
Waarom kostprijsberekening cruciaal is bij opstarten
Als nieuwe restauranthouder heb je nog geen gevoel voor wat dingen kosten. Je denkt misschien dat een pasta voor €18 wel winstgevend is, maar als de ingrediënten €8 kosten, zit je al op 44% foodcost. Dat is te hoog voor de meeste restaurants.
⚠️ Let op:
Reken altijd met de verkoopprijs exclusief BTW. De prijs op je menukaart is inclusief 9% BTW voor eten.
Verzamel alle ingrediënten en hun prijzen
Begin met je leveranciersprijslijst. Tel letterlijk alles op wat op het bord komt:
- Hoofdingrediënten (vlees, vis, groenten)
- Garnituren en bijgerechten
- Sauzen en dressings
- Olie, boter, zout, kruiden
- Decoratie en microgreens
Vergeet niets. Ook die theelepel olijfolie telt mee.
? Voorbeeld: Pasta Carbonara
Ingrediënten per portie:
- Pasta (120g): €0,45
- Spek (80g): €1,20
- Ei (1 stuk): €0,25
- Parmezaan (30g): €1,80
- Room (50ml): €0,30
- Knoflook, peterselie, olie: €0,20
Totale kostprijs: €4,20
Bereken snijverlies en afval
Niet alles wat je inkoopt komt op het bord. Bij verse producten heb je altijd verlies:
- Vis: 40-55% verlies (kop, graat, vel)
- Vlees: 15-25% verlies (vet, pezen)
- Groenten: 15-25% verlies (schillen)
Formule: Werkelijke prijs = Inkoopprijs ÷ (100% - verliespercentage)
? Voorbeeld: Zalmfilet
Je koopt hele zalm voor €18/kg, maar hebt 45% snijverlies:
- Inkoopprijs: €18/kg
- Rendement: 55% (100% - 45%)
- Werkelijke filetprijs: €18 ÷ 0,55 = €32,73/kg
Reken dus met €32,73/kg, niet met €18/kg!
Bepaal je gewenste foodcost percentage
Voor een gezonde winstmarge houd je je foodcost tussen 28% en 35%. Als starter kun je het beste uitkomen op 30%.
Formule minimale verkoopprijs:
Verkoopprijs excl. BTW = Kostprijs ingrediënten ÷ (Gewenste foodcost ÷ 100)
? Voorbeeld: Biefstuk
Kostprijs ingrediënten: €12,50. Gewenste foodcost: 30%
- Minimale prijs excl. BTW: €12,50 ÷ 0,30 = €41,67
- Prijs incl. 9% BTW: €41,67 × 1,09 = €45,42
Menukaartprijs: €45,50 (afgerond)
Test je prijzen tegen de markt
Je kostprijs klopt, maar is je prijs ook realistisch? Check wat vergelijkbare restaurants vragen voor soortgelijke gerechten.
Te duur? Dan heb je drie opties:
- Goedkopere ingrediënten zoeken
- Kleinere porties serveren
- Hogere foodcost accepteren (max 35%)
⚠️ Let op:
Ga nooit boven 35% foodcost. Dan verdien je te weinig om je andere kosten (huur, personeel, energie) te dekken.
Houd je kostprijzen bij in een systeem
Excel werkt, maar wordt snel onoverzichtelijk. Met een app zoals KitchenNmbrs bereken je kostprijzen automatisch en zie je direct je foodcost per gerecht.
Voordelen van digitaal bijhouden:
- Automatische herberekening bij prijswijzigingen
- Overzicht van alle gerechten in één oogopslag
- Makkelijk aanpassen van portiegroottes
- Delen met je keukenteam
Kostprijs berekenen: stap voor stap
Maak een ingrediëntenlijst per gerecht
Schrijf alle ingrediënten op met exacte hoeveelheden. Ook kruiden, olie en garnituur tellen mee. Weeg of meet alles af tijdens het koken.
Bereken de kosten per ingrediënt
Gebruik je leveranciersprijzen en reken om naar de portiegrootte. Bij snijverlies deel je de inkoopprijs door het rendement percentage.
Tel alle kosten op voor de totale kostprijs
Som alle ingrediëntkosten op. Dit is je kostprijs per portie. Deel door je gewenste foodcost percentage voor je minimale verkoopprijs.
✨ Pro tip
Start met kostprijsberekening van je 5 populairste gerechten. Als die goed zitten, heb je 80% van je omzet onder controle.
Obliczyć samemu?
W aplikacji KitchenNmbrs zrobisz to w kilka kliknięć. 7 dni za darmo, bez karty kredytowej.
Czy ten artykuł był pomocny?
Często zadawane pytania
Moet ik BTW meenemen in mijn kostprijsberekening?
Nee, reken altijd exclusief BTW. De foodcost formule gebruikt de verkoopprijs exclusief BTW. Voor eten in restaurants is dat 9% BTW.
Wat is een gezonde foodcost voor een startend restaurant?
Tussen 28% en 35% is gangbaar. Als starter kun je het beste uitkomen op 30%. Hoger dan 35% wordt lastig om winstgevend te zijn.
Hoe vaak moet ik mijn kostprijzen updaten?
Check minimaal elke maand je leveranciersprijzen. Bij grote prijsstijgingen (>10%) moet je direct je menukaartprijzen aanpassen.
Wat als mijn kostprijs te hoog uitvalt voor de markt?
Zoek goedkopere ingrediënten, maak porties kleiner, of accepteer tijdelijk hogere foodcost. Nooit boven 35% gaan.
Moet ik personeel- en huurkosten meenemen in kostprijs?
Nee, kostprijs is alleen ingrediënten. Personeel en huur zijn operationele kosten die je dekt met je marge (70% van je verkoopprijs).
📚 Skonsultowane źródła
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Źródło oficjalne
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Źródło oficjalne
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Źródło oficjalne
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Źródło oficjalne
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Źródło oficjalne
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Źródło oficjalne
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Źródło oficjalne
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Źródło oficjalne
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Źródło oficjalne
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Źródło oficjalne
GIS (Główny Inspektorat Sanitarny) — https://www.gis.gov.pl
Normy HACCP przedstawione w tej aplikacji mają charakter wyłącznie informacyjny. KitchenNmbrs nie gwarantuje, że wyświetlane wartości są aktualne lub kompletne. Zawsze konsultuj się z GIS lub lokalnym organem w sprawie obowiązujących przepisów.
Autor
Jeffrey Smit
Założyciel i CEO KitchenNmbrs
Jeffrey Smit stworzył KitchenNmbrs na podstawie 8 lat praktycznego doświadczenia jako kierownik kuchni w 1NUL8 Group w Rotterdamie. Jego misja: dać każdemu właścicielowi restauracji kontrolę nad kosztami żywności.
Otwórz restaurację z właściwymi liczbami
Biznesplan bez kalkulacji food cost to hazard. KitchenNmbrs pozwala obliczać przepisy przed otwarciem. Wypróbuj za darmo.
Rozpocznij bezpłatny okres próbny →