De inkoopprijs per portie van alcoholhoudende drank bereken je door de flesprijs te delen door het aantal porties uit die fles. Veel horecaondernemers vergeten hierbij dat alcoholische dranken 21% BTW hebben (niet 9% zoals eten). Deze berekening bepaalt direct je winstmarge op elke verkochte portie.
Waarom je de portieprijs moet kennen
Zonder exacte portiekosten kun je geen goede verkoopprijzen maken. Het verschil tussen winst en verlies zit vaak in de details: hoeveel ml schenk je precies? Hoeveel porties krijg je uit een fles? En wat doe je met het verlies door morsen? Deze onnauwkeurigheid vormt een fout die het gemiddelde restaurant EUR 200-400 per maand kost door verkeerde prijsstelling.
💡 Voorbeeld:
Je koopt een fles wijn van 0,75 liter voor €12,00 (excl. 21% BTW):
- Flesprijs excl. BTW: €12,00
- Inhoud: 750 ml
- Portie: 150 ml
- Porties per fles: 750 ÷ 150 = 5 porties
Kostprijs per portie: €12,00 ÷ 5 = €2,40
BTW op alcoholische dranken
Alcoholhoudende dranken hebben 21% BTW, niet 9% zoals eten. Dit maakt een groot verschil in je berekening. Dus je leverancier rekent €15,00 incl. BTW, dan betaal je eigenlijk €12,40 excl. BTW.
⚠️ Let op:
Werk altijd met de prijs excl. BTW voor je kostprijsberekening. Anders lijkt je drank goedkoper dan hij werkelijk is.
Verschillende dranksoorten berekenen
Elke dranksoort heeft zijn eigen portiegrootte. Hier zijn de gangbare maten:
- Wijn: 100-150 ml per glas
- Bier (flesje): 250-330 ml
- Bier (tap): 200, 250 of 330 ml
- Sterke drank: 35-50 ml
- Likeur: 20-35 ml
💡 Voorbeeld spirits:
Fles whisky 0,7 liter voor €45,00 excl. BTW:
- Inhoud: 700 ml
- Portie: 40 ml
- Porties per fles: 700 ÷ 40 = 17,5 porties
Kostprijs per portie: €45,00 ÷ 17,5 = €2,57
Verlies en morsen meenemen
In de praktijk krijg je nooit exact het aantal porties dat je berekent. Er gaat altijd wat verloren door morsen, proeven, of iets te royaal schenken. Reken daarom 5-10% verlies mee.
💡 Voorbeeld met verlies:
Dezelfde fles whisky met 10% verlies:
- Theoretisch: 17,5 porties
- Met 10% verlies: 17,5 × 0,9 = 15,8 porties
Werkelijke kostprijs: €45,00 ÷ 15,8 = €2,85
Pour cost berekenen
Pour cost is de drankversie van foodcost. Het percentage van je verkoopprijs dat naar de drank zelf gaat. Een gangbare pour cost voor alcoholische dranken ligt tussen 18-25%.
Formule: Pour cost % = (Drankkosten per portie ÷ Verkoopprijs excl. BTW) × 100
💡 Pour cost voorbeeld:
Whisky verkoop je voor €8,50 incl. 21% BTW:
- Verkoopprijs excl. BTW: €8,50 ÷ 1,21 = €7,02
- Drankkosten: €2,85
- Pour cost: (€2,85 ÷ €7,02) × 100 = 40,6%
Dit is te hoog! Streef naar max 25%.
Digitaal vs. handmatig bijhouden
Je kunt dit allemaal in Excel doen, maar dat wordt snel onoverzichtelijk als je veel verschillende dranken hebt. Een systeem zoals KitchenNmbrs berekent automatisch je portiekosten en pour cost, zodat je direct ziet of je prijzen kloppen.
⚠️ Let op:
Update je inkoopprijzen regelmatig. Drankleveranciers verhogen hun prijzen vaak zonder dat je het direct doorhebt.
Hoe bereken je de portieprijs van drank? (stap voor stap)
Bepaal de flesprijs excl. BTW
Trek 21% BTW af van je inkoopprijs. Bij €15,00 incl. BTW: €15,00 ÷ 1,21 = €12,40 excl. BTW. Dit is je werkelijke inkoopprijs voor de berekening.
Bereken het aantal porties per fles
Deel de inhoud van de fles door je standaard portiegrootte. Een fles wijn van 750 ml met porties van 150 ml geeft 5 porties. Houd rekening met 5-10% verlies door morsen.
Deel flesprijs door aantal porties
Deel je flesprijs excl. BTW door het aantal porties (inclusief verlies). €12,40 ÷ 4,5 porties = €2,76 per portie. Dit is je werkelijke drankkosten per glas.
✨ Pro tip
Weeg elke 2 weken een volle en lege fles van je 3 meest verkochte spirits. Het gewichtsverschil toont je exacte schenkvolume en of je barkeepers consistent 40ml schenken of stiekem 45ml.
Obliczyć samemu?
W aplikacji KitchenNmbrs zrobisz to w kilka kliknięć. 7 dni za darmo, bez karty kredytowej.
Czy ten artykuł był pomocny?
Często zadawane pytania
Moet ik BTW meenemen in mijn drankkosten?
Nee, werk altijd met prijzen excl. BTW. Alcoholische dranken hebben 21% BTW, dus trek dat eerst af van je inkoopprijs voordat je de portiekosten berekent.
Hoeveel verlies moet ik rekenen bij drank?
Reken 5-10% verlies mee voor morsen, proeven en iets te royaal schenken. Bij spirits kan dit hoger zijn door verdamping als flessen lang openstaan.
Wat is een goede pour cost voor alcoholische dranken?
Streef naar 18-25% pour cost. Wijn kan iets hoger (tot 30%), spirits moeten lager blijven (rond 20%). Boven de 30% verdien je te weinig.
Hoe vaak moet ik mijn drankprijzen updaten?
Check minimaal elke 3 maanden je inkoopprijzen. Drankleveranciers verhogen regelmatig hun prijzen, vooral bij wijnen en speciale bieren.
Moet ik cocktails anders berekenen?
Ja, bij cocktails tel je alle ingrediënten op: spirits, mixers, garnish, ijs. Reken ook extra tijd voor bereiding mee in je verkoopprijs.
Hoe ga ik om met seizoensgebonden prijsschommelingen bij wijn?
Maak kwartaalcontracten met vaste prijzen waar mogelijk. Voor wijnen zonder contract: bereken een gemiddelde inkoopprijs over 6 maanden en pas je verkoopprijs daarop aan.
📚 Skonsultowane źródła
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Źródło oficjalne
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Źródło oficjalne
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Źródło oficjalne
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Źródło oficjalne
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Źródło oficjalne
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Źródło oficjalne
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Źródło oficjalne
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Źródło oficjalne
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Źródło oficjalne
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Źródło oficjalne
GIS (Główny Inspektorat Sanitarny) — https://www.gis.gov.pl
Normy HACCP przedstawione w tej aplikacji mają charakter wyłącznie informacyjny. KitchenNmbrs nie gwarantuje, że wyświetlane wartości są aktualne lub kompletne. Zawsze konsultuj się z GIS lub lokalnym organem w sprawie obowiązujących przepisów.
Autor
Jeffrey Smit
Założyciel i CEO KitchenNmbrs
Jeffrey Smit stworzył KitchenNmbrs na podstawie 8 lat praktycznego doświadczenia jako kierownik kuchni w 1NUL8 Group w Rotterdamie. Jego misja: dać każdemu właścicielowi restauracji kontrolę nad kosztami żywności.
Optymalizuj zakupy dzięki danym
Wiedz który dostawca jest najkorzystniejszy i jak zmiany cen wpływają na marże. KitchenNmbrs łączy zakupy z kosztami przepisów. Wypróbuj za darmo przez 14 dni.
Rozpocznij bezpłatny okres próbny →