De inkoopprijs per portie van alcoholhoudende drank bereken je door de flesprijs te delen door het aantal porties uit die fles. Veel horecaondernemers vergeten hierbij dat alcoholische dranken 21% BTW hebben (niet 9% zoals eten). In dit artikel leer je stap-voor-stap hoe je exact berekent wat elke portie drank je kost.
Waarom je de portieprijs moet kennen
Als je niet weet wat een portie drank kost, kun je geen goede verkoopprijzen maken. Het verschil tussen winst en verlies zit vaak in de details: hoeveel ml schenk je precies? Hoeveel porties krijg je uit een fles? En wat doe je met het verlies door morsen?
? Voorbeeld:
Je koopt een fles wijn van 0,75 liter voor €12,00 (excl. 21% BTW):
- Flesprijs excl. BTW: €12,00
- Inhoud: 750 ml
- Portie: 150 ml
- Porties per fles: 750 ÷ 150 = 5 porties
Kostprijs per portie: €12,00 ÷ 5 = €2,40
BTW op alcoholische dranken
Alcoholhoudende dranken hebben 21% BTW, niet 9% zoals eten. Dit maakt een groot verschil in je berekening. Als je leverancier €15,00 incl. BTW rekent, betaal je eigenlijk €12,40 excl. BTW.
⚠️ Let op:
Reken altijd met de prijs excl. BTW voor je kostprijsberekening. Anders lijkt je drank goedkoper dan hij werkelijk is.
Verschillende dranksoorten berekenen
Elke dranksoort heeft zijn eigen portiegrootte. Hier zijn de gangbare maten:
- Wijn: 100-150 ml per glas
- Bier (flesje): 250-330 ml
- Bier (tap): 200, 250 of 330 ml
- Sterke drank: 35-50 ml
- Likeur: 20-35 ml
? Voorbeeld spirits:
Fles whisky 0,7 liter voor €45,00 excl. BTW:
- Inhoud: 700 ml
- Portie: 40 ml
- Porties per fles: 700 ÷ 40 = 17,5 porties
Kostprijs per portie: €45,00 ÷ 17,5 = €2,57
Verlies en morsen meenemen
In de praktijk krijg je nooit exact het aantal porties dat je berekent. Er gaat altijd wat verloren door morsen, proeven, of iets te royaal schenken. Reken daarom 5-10% verlies mee.
? Voorbeeld met verlies:
Dezelfde fles whisky met 10% verlies:
- Theoretisch: 17,5 porties
- Met 10% verlies: 17,5 × 0,9 = 15,8 porties
Werkelijke kostprijs: €45,00 ÷ 15,8 = €2,85
Pour cost berekenen
Pour cost is de drankversie van foodcost. Het percentage van je verkoopprijs dat naar de drank zelf gaat. Een gangbare pour cost voor alcoholische dranken ligt tussen 18-25%.
Formule: Pour cost % = (Drankkosten per portie ÷ Verkoopprijs excl. BTW) × 100
? Pour cost voorbeeld:
Whisky verkoop je voor €8,50 incl. 21% BTW:
- Verkoopprijs excl. BTW: €8,50 ÷ 1,21 = €7,02
- Drankkosten: €2,85
- Pour cost: (€2,85 ÷ €7,02) × 100 = 40,6%
Dit is te hoog! Streef naar max 25%.
Digitaal vs. handmatig bijhouden
Je kunt dit allemaal in Excel doen, maar dat wordt snel onoverzichtelijk als je veel verschillende dranken hebt. Een systeem zoals KitchenNmbrs berekent automatisch je portiekosten en pour cost, zodat je direct ziet of je prijzen kloppen.
⚠️ Let op:
Update je inkoopprijzen regelmatig. Drankleveranciers verhogen hun prijzen vaak zonder dat je het direct doorhebt.
Hoe bereken je de portieprijs van drank? (stap voor stap)
Bepaal de flesprijs excl. BTW
Trek 21% BTW af van je inkoopprijs. Bij €15,00 incl. BTW: €15,00 ÷ 1,21 = €12,40 excl. BTW. Dit is je werkelijke inkoopprijs voor de berekening.
Bereken het aantal porties per fles
Deel de inhoud van de fles door je standaard portiegrootte. Een fles wijn van 750 ml met porties van 150 ml geeft 5 porties. Houd rekening met 5-10% verlies door morsen.
Deel flesprijs door aantal porties
Deel je flesprijs excl. BTW door het aantal porties (inclusief verlies). €12,40 ÷ 4,5 porties = €2,76 per portie. Dit is je werkelijke drankkosten per glas.
✨ Pro tip
Meet je schenkgroottes regelmatig na. Een barkeeper die 5 ml extra schenkt per portie kan je pour cost met 2-3 procentpunt verhogen zonder dat je het doorhebt.
¿Calcularlo tú mismo?
En la app de KitchenNmbrs lo haces en unos pocos clics. 7 días gratis, sin tarjeta de crédito.
¿Te resultó útil este artículo?
Preguntas frecuentes
Moet ik BTW meenemen in mijn drankkosten?
Nee, reken altijd met prijzen excl. BTW. Alcoholische dranken hebben 21% BTW, dus trek dat eerst af van je inkoopprijs voordat je de portiekosten berekent.
Hoeveel verlies moet ik rekenen bij drank?
Reken 5-10% verlies mee voor morsen, proeven en iets te royaal schenken. Bij spirits kan dit hoger zijn door verdamping als flessen lang openstaan.
Wat is een goede pour cost voor alcoholische dranken?
Streef naar 18-25% pour cost. Wijn kan iets hoger (tot 30%), spirits moeten lager blijven (rond 20%). Als je boven de 30% uitkomt, verdien je te weinig.
Hoe vaak moet ik mijn drankprijzen updaten?
Check minimaal elke 3 maanden je inkoopprijzen. Drankleveranciers verhogen regelmatig hun prijzen, vooral bij wijnen en speciale bieren.
Moet ik cocktails anders berekenen?
Ja, bij cocktails tel je alle ingrediënten op: spirits, mixers, garnish, ijs. Reken ook extra tijd voor bereiding mee in je verkoopprijs.
📚 Fuentes consultadas
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Fuente oficial
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Fuente oficial
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Fuente oficial
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Fuente oficial
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Fuente oficial
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Fuente oficial
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Fuente oficial
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Fuente oficial
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Fuente oficial
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Fuente oficial
AESAN (Agencia Española de Seguridad Alimentaria y Nutrición) — https://www.aesan.gob.es
Las normas HACCP mostradas en esta aplicación son meramente informativas. KitchenNmbrs no garantiza que los valores mostrados estén actualizados o sean completos. Consulte siempre la AESAN o su autoridad local para la normativa vigente.
Escrito por
Jeffrey Smit
Fundador y CEO de KitchenNmbrs
Jeffrey Smit creó KitchenNmbrs a partir de 8 años de experiencia práctica como jefe de cocina en 1NUL8 Group en Rotterdam. Su misión: dar a cada dueño de restaurante control sobre el coste alimentario.
Optimiza tus compras con datos
Sabe qué proveedor es más económico y cómo los cambios de precio afectan tus márgenes. KitchenNmbrs conecta compras con costes de receta. Pruébalo gratis 14 días.
Iniciar prueba gratuita →