Codex-lettercodes zijn standaard afkortingen om allergenen compact op menukaarten weer te geven. In plaats van lange teksten zoals 'bevat gluten, eieren en melk' gebruik je codes zoals 'A, C, G'. Dit bespaart ruimte en zorgt voor een overzichtelijke menukaart zonder dat de leesbaarheid lijdt.
Wat zijn Codex-lettercodes?
Codex-lettercodes zijn gestandaardiseerde letters die elk allergeen vertegenwoordigen. Ze zijn gebaseerd op de 14 EU-verplichte allergenen en worden door veel restaurants gebruikt om menukaarten overzichtelijk te houden.
? Voorbeeld van Codex-codes:
- A = Gluten (tarwe, rogge, gerst, haver)
- B = Schaaldieren
- C = Eieren
- D = Vis
- E = Pinda's
- F = Soja
- G = Melk (lactose)
De complete Codex-lijst voor allergenen
Dit zijn alle 14 EU-verplichte allergenen met hun bijbehorende lettercodes:
- A: Gluten (tarwe, rogge, gerst, haver, spelt, kamut)
- B: Schaaldieren (garnalen, kreeft, krab)
- C: Eieren
- D: Vis
- E: Pinda's
- F: Soja
- G: Melk en lactose
- H: Noten (amandel, hazelnoot, walnoot, cashew, etc.)
- I: Selderij
- J: Mosterd
- K: Sesamzaad
- L: Zwaveldioxide en sulfieten (>10 mg/kg)
- M: Lupine
- N: Weekdieren (mosselen, oesters, slakken)
Hoe zet je codes op je menukaart?
Er zijn verschillende manieren om de codes duidelijk te presenteren op je menukaart:
? Voorbeeld menukaart item:
Pasta Carbonara - €18,50
Romige pasta met spek, ei en parmezaan (A, C, G)
- Plaats de codes tussen haakjes achter de gerechtnaam
- Gebruik cursieve tekst om ze te onderscheiden
- Zet altijd een legenda onderaan je menukaart
- Gebruik komma's tussen meerdere codes
De legenda: essentieel voor begrip
Zonder legenda zijn de codes nutteloos. Gasten moeten kunnen opzoeken wat elke letter betekent.
? Voorbeeld legenda:
Allergenen:
A=Gluten, B=Schaaldieren, C=Eieren, D=Vis, E=Pinda's, F=Soja, G=Melk, H=Noten, I=Selderij, J=Mosterd, K=Sesam, L=Sulfieten, M=Lupine, N=Weekdieren
⚠️ Let op:
De legenda moet altijd zichtbaar zijn op elke pagina van je menukaart. Gasten moeten niet hoeven bladeren om te begrijpen wat de codes betekenen.
Voordelen van Codex-lettercodes
- Ruimtebesparing: 'A, C, G' neemt veel minder plaats in dan 'bevat gluten, eieren en melk'
- Overzichtelijkheid: Menukaart blijft clean en leesbaar
- Standaardisatie: Gasten herkennen het systeem van andere restaurants
- Meertalig: Codes zijn universeel, onafhankelijk van taal
- Foutreductie: Minder kans op typefouten bij lange teksten
Digitale allergenenregistratie
Met een app zoals KitchenNmbrs kun je per ingrediënt vastleggen welke allergenen het bevat. Het systeem genereert dan automatisch de juiste lettercodes voor elk gerecht op basis van de gebruikte ingrediënten.
? Voorbeeld workflow:
- Ingrediënt 'Ei' registreren → automatisch code C
- Ingrediënt 'Tarwebloem' registreren → automatisch code A
- Recept 'Pasta Carbonara' → systeem toont codes A, C, G
Hoe implementeer je Codex-codes op je menukaart?
Inventariseer alle allergenen per gerecht
Ga elk gerecht op je menukaart langs en noteer welke van de 14 EU-allergenen erin zitten. Vergeet ingrediënten in sauzen, marinades en garnituren niet.
Vertaal allergenen naar lettercodes
Gebruik de standaard Codex-codes: A=Gluten, B=Schaaldieren, C=Eieren, etc. Zet de codes tussen haakjes achter elk gerecht, gescheiden door komma's.
Voeg een duidelijke legenda toe
Plaats onderaan elke pagina van je menukaart een overzicht van alle codes met hun betekenis. Zorg dat de tekst groot genoeg is om goed leesbaar te blijven.
✨ Pro tip
Gebruik verschillende tekstgroottes: codes in normale grootte bij het gerecht, maar de legenda iets kleiner maar nog steeds goed leesbaar. Dit houdt je menukaart overzichtelijk zonder dat gasten een vergrootglas nodig hebben.
Kendiniz hesaplayın?
KitchenNmbrs uygulamasında bunu birkaç tıkla yapabilirsiniz. 7 gün ücretsiz, kredi kartı gerekmez.
Bu makale faydalı oldu mu?
Sıkça sorulan sorular
Zijn Codex-lettercodes verplicht in Nederland?
Nee, de codes zelf zijn niet verplicht. Wel ben je verplicht allergeneninformatie te verstrekken aan gasten die erom vragen. Codex-codes zijn een handige manier om dit overzichtelijk te doen.
Wat als een gerecht meerdere allergenen bevat?
Dan zet je alle relevante codes achter het gerecht, gescheiden door komma's. Bijvoorbeeld: Pasta Carbonara (A, C, G) voor gluten, eieren en melk.
Moet ik codes ook vermelden bij 'kan sporen bevatten'?
Dat hangt af van je risicobeleid. Juridisch ben je alleen verplicht bewust toegevoegde allergenen te vermelden. Veel restaurants kiezen ervoor om ook kruisbesmettingsrisico's te vermelden voor de veiligheid.
Kan ik eigen codes verzinnen voor lokale allergenen?
Dat wordt afgeraden. Houd je aan de standaard Codex-codes voor de 14 EU-allergenen. Voor andere ingrediënten kun je eventueel extra codes toevoegen, maar maak dit duidelijk in je legenda.
Hoe vaak moet ik mijn allergenen-codes updaten?
Elke keer als je een recept wijzigt of nieuwe gerechten toevoegt. Bij leverancierswissel moet je ook controleren of de allergenensamenstelling van ingrediënten hetzelfde blijft.
⚠️ AB Yönetmeliği 1169/2011 — Alerjen Bilgisi — https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2011/1169/oj
Bu sayfadaki alerjen bilgileri AB Yönetmeliği 1169/2011'e dayanmaktadır. Tarifler ve malzemeler tedarikçiye göre değişebilir. Güncel alerjen bilgilerini her zaman tedarikçinizden doğrulayın ve misafirlerinize doğru şekilde iletin. KitchenNmbrs alerjik reaksiyonlardan sorumlu değildir.
Türkiye'de Tarım ve Orman Bakanlığı gıda etiketleme düzenlemelerini denetler.
📚 Başvurulan kaynaklar
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Resmi kaynak
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Resmi kaynak
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Resmi kaynak
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Resmi kaynak
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Resmi kaynak
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Resmi kaynak
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Resmi kaynak
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Resmi kaynak
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Resmi kaynak
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Resmi kaynak
Tarım ve Orman Bakanlığı — https://www.tarimorman.gov.tr
Bu uygulamada gösterilen HACCP standartları yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. KitchenNmbrs, gösterilen değerlerin güncel veya eksiksiz olduğunu garanti etmez. Güncel mevzuat için her zaman Tarım ve Orman Bakanlığı'na başvurun.
Yazan
Jeffrey Smit
KitchenNmbrs Kurucusu ve CEO'su
Jeffrey Smit, KitchenNmbrs'ı Rotterdam'daki 1NUL8 Group'ta 8 yıllık mutfak müdürlüğü deneyimiyle kurdu. Misyonu: her restoran sahibine gıda maliyeti kontrolü sağlamak.
Gerçekten uyumlu alerjen kaydı
AB mevzuatı her yemek için alerjen dokümantasyonu gerektirir. KitchenNmbrs otomatik alerjen matrisleri oluşturur. 14 gün ücretsiz deneyin.
Ücretsiz denemeyi başlat →