Je espressomachine draait op volle toeren, de cappuccino's vliegen over de toonbank, maar maak je wel winst? Veel horecaondernemers rekenen alleen met koffiebonen en vergeten het kopje, melk, apparatuurslijtage en energiekosten. Het resultaat: schijnbaar winstgevende koffie die in werkelijkheid je marge opvreet.
Alle kostenposten van één kop koffie
Een nauwkeurige kostprijsberekening telt alle uitgaven op die nodig zijn voor één kop koffie:
- Koffiebonen: Het hoofdingrediënt
- Melk: Voor cappuccino, latte, etc.
- Kopje en schotel: Afschrijving of wegwerpkosten
- Suiker en andere toevoegingen: Rietsuiker, siroop
- Apparatuur slijtage: Espressomachine, molen
- Energie: Stroom en gas voor machine
- Water: Vaak vergeten, maar wel een kostenpost
💡 Voorbeeld berekening cappuccino:
Voor één cappuccino (180ml) reken je:
- Koffiebonen (8 gram): €0,18
- Melk (120ml): €0,15
- Kopje en schotel: €0,12
- Suiker: €0,02
- Apparatuur slijtage: €0,08
- Energie per kop: €0,05
Totale kostprijs: €0,60
Koffiebonen: basis van je berekening
Begin met je hoofdingrediënt. Voor espresso gebruik je gemiddeld 7-9 gram bonen per shot. Een cappuccino of latte krijgt meestal een dubbele shot (14-18 gram).
Bereken je bonen per gram: Betaal je €24 per kilo koffie, dan kost 1 gram €0,024. Voor 8 gram betaal je €0,192 (afgerond €0,19).
⚠️ Let op:
Reken met je werkelijke verbruik, niet met de theoretische hoeveelheid. Door verspilling (restjes in molen, mislukte shots) gebruik je 10-15% meer bonen dan je denkt.
Melk en toevoegingen
Melkkosten verschillen enorm per dranktype. Een espresso heeft geen melk, een latte wel 200ml. Bereken per milliliter: bij €1,20 per liter kost 120ml melk €0,144 (afgerond €0,15).
Plantaardige alternatieven kosten vaak 2-3x meer dan gewone melk. Kiest 30% van je gasten plantaardig? Dan reken je met een gemengde prijs.
Kopjes, servies en wegwerpmaterialen
Bij herbruikbare kopjes werk je met afschrijving. Een porseleinen kop van €3 die 500x gebruikt wordt, kost €0,006 per keer. Tel hier afwaskosten bij op: water, afwasmiddel, energie voor vaatwasser.
💡 Voorbeeld afschrijving servies:
Investering in 100 koffiekopjes:
- Aanschaf: €300 (€3 per kopje)
- Verwachte levensduur: 500 gebruiksmomenten
- Kosten per gebruik: €0,60
- Afwaskosten per kopje: €0,08
Totale kopjeskosten: €0,68 per koffie
Apparatuur slijtage en onderhoud
Je espressomachine en molen slijten bij elk gebruik. Na bijna een decennium keukenmanagement in de horeca weet ik: reken dit uit door de aanschafprijs te delen door het verwachte aantal kopjes over de levensduur.
Een machine van €8.000 die 5 jaar meegaat en 50 kopjes per dag maakt: €8.000 ÷ (50 × 365 × 5) = €0,088 per kop. Tel hier onderhoudskosten bij op: ontkalken, reparaties, nieuwe onderdelen.
Energie en waterverbruik
Een espressomachine verbruikt gemiddeld 1.500 watt. Voor het opwarmen en één kop zetten gebruik je ongeveer 0,05 kWh. Bij €0,30 per kWh kost dit €0,015 per kop.
Waterverbruik is minimaal maar niet nul. Voor spoelen, stomen en de koffie zelf gebruik je ongeveer 250ml water per kop. Bij €2 per m³ kost dit €0,0005 per kop.
⚠️ Let op:
Houd je machine de hele dag aan? Dan zijn je energiekosten hoger. Reken dan met de totale dagverbruik gedeeld door aantal kopjes, niet per individuele kop.
BTW en verkoopprijs bepalen
Koffie valt onder het lage BTW-tarief van 9% (consumptie ter plaatse). Voor een kostprijs van €0,60 en gewenste marge van 75% bereken je:
Minimale verkoopprijs excl. BTW: €0,60 ÷ 0,25 = €2,40
Verkoopprijs incl. BTW: €2,40 × 1,09 = €2,62
Rond dit af naar €2,65 of €2,70 voor je menukaart. Dan houd je 77% marge over - gangbaar voor koffie in de horeca.
💡 Voorbeeld volledige berekening:
Cappuccino kostprijs breakdown:
- Ingrediënten (bonen + melk): €0,34
- Servies en afwas: €0,12
- Apparatuur slijtage: €0,09
- Energie en water: €0,05
Totale kostprijs: €0,60
Verkoopprijs €2,70 → Marge: 78%
Hoe bereken je de kostprijs van koffie? (stap voor stap)
Verzamel alle ingrediëntkosten
Bereken de kosten van koffiebonen per gram, melk per milliliter en andere toevoegingen zoals suiker. Reken met je werkelijke verbruik, inclusief 10-15% verspilling voor mislukte shots en restjes.
Reken servies en materiaalkosten uit
Bij herbruikbare kopjes deel je de aanschafprijs door het verwachte aantal gebruiksmomenten. Tel afwaskosten op (water, zeep, energie). Bij wegwerpmateriaal neem je de directe kosten per stuk.
Bereken apparatuur slijtage en energie
Deel de aanschafprijs van je espressomachine door het totale aantal kopjes over de levensduur. Tel energiekosten per kop op, plus water en onderhoudskosten. Dit geeft je de volledige kostprijs per kop.
✨ Pro tip
Controleer je koffiekostprijs elke 14 dagen tijdens volatiele periodes - koffiebeursprijzen kunnen binnen een maand 20% stijgen. Een food cost calculator helpt je automatisch bij te houden wanneer je winstmarge onder druk staat.
Рассчитать самому?
В приложении KitchenNmbrs это делается за несколько кликов. 7 дней бесплатно, без кредитной карты.
Была ли эта статья полезной?
Часто задаваемые вопросы
Moet ik arbeidstijd meenemen in de kostprijs van koffie?
Nee, arbeidskosten reken je apart van de kostprijs van ingrediënten. De kostprijs bevat alleen directe materiaalkosten. Arbeidskosten zitten in je totale exploitatie en bepalen mee je uiteindelijke marge.
Hoe reken ik verschillende koffietypes uit (espresso vs latte)?
Elke koffievariatie heeft een eigen kostprijs. Espresso gebruikt alleen bonen en water (€0,25), cappuccino voegt melk toe (€0,40), latte gebruikt meer melk (€0,55). Bereken per variant apart voor accurate marges.
Wat als mijn leverancier de boonprijs verhoogt?
Update je kostprijsberekening direct bij prijswijzigingen. Een stijging van €2 per kilo bonen betekent €0,016 meer per 8-gram shot. Pas je verkoopprijzen aan of accepteer een lagere marge.
Hoe vaak moet ik mijn koffiekostprijs herberekenen?
Check je kostprijs maandelijks of bij elke prijswijziging van leveranciers. Koffieprijzen fluctueren sterk, dus regelmatige controle voorkomt dat je onbewust verlies draait op koffie.
Is 75% marge normaal voor koffie in horeca?
Ja, koffiemarges liggen vaak tussen 70-80% omdat de arbeidsintensiteit laag is en het volume hoog. Dit compenseert lagere marges op eten. Specialty coffee kan nog hogere marges hebben.
Moet ik breakage (breuk) van kopjes doorberekenen?
Absoluut, breuk is een reële kostenpost. Reken met 5-8% breuk per jaar op je servies. Bij 1000 kopjes van €3 per stuk betekent 6% breuk €180 extra kosten per jaar. Verdeel dit over je totale koffieverkoop.
📚 Использованные источники
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Официальный источник
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Официальный источник
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Официальный источник
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Официальный источник
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Официальный источник
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Официальный источник
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Официальный источник
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Официальный источник
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Официальный источник
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Официальный источник
Роспотребнадзор — https://www.rospotrebnadzor.ru
Стандарты ХАССП, представленные в этом приложении, носят исключительно информационный характер. KitchenNmbrs не гарантирует актуальность или полноту представленных значений. Всегда обращайтесь в Роспотребнадзор или местные органы за действующими нормативами.
Автор
Jeffrey Smit
Основатель и CEO KitchenNmbrs
Джеффри Смит создал KitchenNmbrs на основе 8 лет практического опыта работы менеджером кухни в 1NUL8 Group в Роттердаме. Его миссия: дать каждому владельцу ресторана контроль над себестоимостью продуктов.
Оптимизируйте винную карту и пакеты напитков
От вина по бокалам до коктейльных пакетов — KitchenNmbrs считает себестоимость и маржу каждого напитка. Попробуйте бесплатно 14 дней.
Начать бесплатную пробную версию →