Allergenen correct verwerken op je menukaart is sinds 2014 wettelijk verplicht in Nederland. Veel restauranthouders denken dat een algemene disclaimer voldoet, maar dat klopt niet. Per gerecht moet je precies weten welke van de 14 allergenen erin zitten.
De 14 verplichte allergenen
De EU heeft 14 allergenen vastgesteld die je ALTIJD moet kunnen benoemen wanneer ze in je gerecht zitten. Deze lijst geldt voor alle restaurants in Nederland:
- Gluten (tarwe, rogge, gerst, haver, spelt, kamut)
- Schaaldieren (garnalen, kreeft, krab)
- Eieren (ook in sauzen en pasta)
- Vis (ook in Worcestershire saus)
- Pinda's (ook pinda-olie)
- Soja (ook sojasaus en tofu)
- Melk (inclusief lactose, boter, kaas)
- Noten (amandel, hazelnoot, walnoot, cashew, pecan, paranoot, pistache, macadamia)
- Selderij (ook selderijzout)
- Mosterd (ook mosterdpoeder)
- Sesamzaad (ook sesamolie)
- Zwaveldioxide en sulfieten (>10 mg/kg, vaak in wijn)
- Lupine (boon, soms in bloem)
- Weekdieren (mosselen, inktvis, slakken)
⚠️ Let op:
Een algemene disclaimer zoals "Dit gerecht kan sporen van noten bevatten" voldoet NIET. Je moet per gerecht specifiek aangeven welke allergenen aanwezig zijn.
Wat moet er op je menukaart?
Je hebt 3 mogelijkheden om allergenen te communiceren:
- Optie 1: Alle allergenen per gerecht direct op de menukaart vermelden
- Optie 2: Verwijzing naar aparte allergeenkaart of -lijst
- Optie 3: "Vraag ons naar allergenen" + mondeling verstrekken
De meeste restaurants kiezen voor optie 2 of 3, omdat optie 1 de menukaart rommelig maakt.
💡 Voorbeeld menukaart-vermelding:
Onderaan je menukaart:
"Heeft u een allergie of dieetwens? Vraag ons naar de ingrediënten. Wij informeren u graag over de 14 wettelijk verplichte allergenen."
Hoe registreer je allergenen per gerecht?
Voor elk gerecht moet je vastleggen welke allergenen erin zitten. Dit doe je door:
- Per ingrediënt te controleren welke allergenen erin zitten
- Alle allergenen van alle ingrediënten bij elkaar op te tellen
- Dit per gerecht vast te leggen in een overzicht
💡 Voorbeeld: Pasta Carbonara
- Pasta: Gluten (tarwe)
- Eieren: Eieren
- Spek: geen allergenen
- Parmezaan: Melk
- Boter: Melk
Allergenen in dit gerecht: Gluten, Eieren, Melk
Verborgen allergenen waar je op moet letten
Veel allergenen zitten verstopt in producten waar je ze niet verwacht:
- Gluten: in sojasaus, bepaalde bouillonblokjes, bier
- Vis: in Worcestershire saus, Caesardressing
- Eieren: in mayonaise, pasta, marsepein
- Melk: in donkere chocolade, sommige margarine
- Sulfieten: in wijn, gedroogd fruit, garnalen
⚠️ Let op:
Controleer altijd de ingrediëntenlijst van je leverancier. Fabrikanten wijzigen soms recepten, waardoor er plotseling allergenen in zitten die er eerst niet waren.
Digitale vs. papieren registratie
Je kunt allergenen bijhouden op papier of digitaal. Digitale registratie heeft voordelen:
- Automatische doorvertaling van ingrediënt naar gerecht
- Snel opzoeken tijdens drukke dienst
- Makkelijk updaten wanneer leverancier iets wijzigt
- Geen kwijtraken van lijsten
Vanuit jarenlange ervaring in professionele keukens weet ik dat digitale systemen veel tijd besparen tijdens de service. Tools zoals KitchenNmbrs helpen bij het registreren van allergenen per ingrediënt en gerecht. Maar onthoud: de registratie zelf blijft jouw verantwoordelijkheid. Een app controleert niet of je alles correct hebt ingevoerd.
💡 Voorbeeld digitaal systeem:
Je voert één keer per ingrediënt de allergenen in:
- Parmezaan → Melk
- Tarwebloem → Gluten
- Eieren → Eieren
Het systeem berekent automatisch welke allergenen in elk gerecht zitten op basis van de recepten.
Wat gebeurt er bij een controle?
De NVWA controleert regelmatig of restaurants allergenen correct communiceren. Bij gebreken krijg je:
- Waarschuwing: bij eerste keer en kleine gebreken
- Boete: bij herhaling of ernstige tekortkomingen
- Sluiting: bij direct gevaar voor volksgezondheid
Maar belangrijker: wanneer een gast ziek wordt door een allergische reactie en jij kunt niet aantonen dat je correct hebt geïnformeerd, loop je aansprakelijkheidsrisico.
Hoe zet je allergeenregistratie op? (stap voor stap)
Maak een ingrediëntenlijst met allergenen
Ga door al je ingrediënten en noteer per ingrediënt welke van de 14 allergenen erin zitten. Check de etiketten van je leveranciers en vraag bij twijfel om ingrediëntenlijsten. Dit is de basis van je hele systeem.
Koppel allergenen aan je recepten
Voor elk gerecht tel je alle allergenen van alle ingrediënten bij elkaar op. Een pasta carbonara heeft bijvoorbeeld gluten (pasta), eieren (ei) en melk (kaas en boter). Noteer dit per gerecht in een overzicht.
Train je personeel en communiceer naar gasten
Zorg dat je bediening weet waar ze de allergeeninfo kunnen vinden en hoe ze dit communiceren. Vermeld op je menukaart dat gasten naar allergenen kunnen vragen. Update je lijst elke keer als je recepten of leveranciers wijzigt.
✨ Pro tip
Begin met je 8 meest verkochte gerechten en werk die binnen 2 weken volledig uit. Dan heb je 80% van je allergeenregistratie onder controle en kun je de rest stap voor stap aanvullen.
¿Calcularlo tú mismo?
En la app de KitchenNmbrs lo haces en unos pocos clics. 7 días gratis, sin tarjeta de crédito.
¿Te resultó útil este artículo?
Preguntas frecuentes
Moet ik alle 14 allergenen op mijn menukaart zetten?
Nee, je hoeft alleen de allergenen te vermelden die daadwerkelijk in je gerechten zitten. Maar je moet wel alle 14 kunnen benoemen wanneer een gast ernaar vraagt.
Wat als ik niet zeker weet of er allergenen in een ingrediënt zitten?
Dan moet je het als 'mogelijk aanwezig' behandelen en de gast waarschuwen. Vraag je leverancier om een ingrediëntenlijst of zoek een ander product waarbij je wel zekerheid hebt.
Kan ik volstaan met 'kan sporen bevatten' op mijn menukaart?
Nee, dat voldoet niet. Je moet specifiek kunnen zeggen welke allergenen in elk gerecht zitten. Een algemene disclaimer voldoet niet aan de EU-wetgeving.
Hoe vaak moet ik mijn allergeenlijst updaten?
Elke keer wanneer je een recept wijzigt, een nieuwe leverancier kiest, of wanneer je leverancier zijn ingrediënten aanpast. Controleer minimaal elk kwartaal of er iets veranderd is.
Wat gebeurt er als ik een allergeen vergeet te vermelden?
Wanneer een gast hierdoor ziek wordt, loop je aansprakelijkheidsrisico. Daarnaast kan de NVWA je een boete geven voor het niet naleven van de allergenenwetgeving.
Moet ik kruisbesmetting ook vermelden op mijn menukaart?
Kruisbesmetting hoef je niet wettelijk te vermelden, maar het is wel verstandig. Vooral bij ernstige allergieën kan dit levensgevaarlijk zijn voor gasten.
⚠️ Reglamento UE 1169/2011 — Información sobre alérgenos — https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2011/1169/oj
La información sobre alérgenos en esta página se basa en el Reglamento UE 1169/2011. Las recetas e ingredientes pueden variar según el proveedor. Verifique siempre la información actualizada sobre alérgenos con su proveedor y comuníquela correctamente a sus clientes. KitchenNmbrs no es responsable de reacciones alérgicas.
En España, la AESAN supervisa la normativa de alérgenos.
📚 Fuentes consultadas
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Fuente oficial
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Fuente oficial
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Fuente oficial
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Fuente oficial
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Fuente oficial
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Fuente oficial
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Fuente oficial
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Fuente oficial
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Fuente oficial
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Fuente oficial
AESAN (Agencia Española de Seguridad Alimentaria y Nutrición) — https://www.aesan.gob.es
Las normas HACCP mostradas en esta aplicación son meramente informativas. KitchenNmbrs no garantiza que los valores mostrados estén actualizados o sean completos. Consulte siempre la AESAN o su autoridad local para la normativa vigente.
Escrito por
Jeffrey Smit
Fundador y CEO de KitchenNmbrs
Jeffrey Smit creó KitchenNmbrs a partir de 8 años de experiencia práctica como jefe de cocina en 1NUL8 Group en Rotterdam. Su misión: dar a cada dueño de restaurante control sobre el coste alimentario.
Registro de alérgenos realmente conforme
La legislación UE exige documentación de alérgenos para cada plato. KitchenNmbrs genera matrices de alérgenos automáticamente. Pruébalo gratis 14 días.
Iniciar prueba gratuita →