Op markten en foodfestivals gelden dezelfde allergeenwetten als in restaurants - je moet gasten kunnen informeren over de 14 EU-verplichte allergenen in je producten. Het verschil is dat je geen vaste keuken hebt en vaak met voorverpakte producten werkt. De uitdaging zit hem in de praktische uitvoering: hoe houd je overzicht bij wisselende locaties en beperkte ruimte?
Welke allergeenwetgeving geldt op markten?
De EU-verordening 1169/2011 geldt voor alle plekken waar voedsel wordt verkocht. Of je nu een restaurant hebt of een kraam op de markt - je bent verplicht om allergeneninformatie te verstrekken wanneer een klant erom vraagt.
⚠️ Let op:
"Ik weet het niet" is geen geldig antwoord. Als je allergeneninformatie niet kunt geven, mag je het product eigenlijk niet verkopen aan iemand met een allergie.
De 14 verplichte allergenen die je moet kunnen benoemen zijn:
- Gluten (tarwe, rogge, gerst, haver, spelt)
- Schaaldieren (garnalen, krab, kreeft)
- Eieren
- Vis
- Pinda's
- Soja
- Melk (inclusief lactose)
- Noten (amandel, hazelnoot, walnoot, cashew, etc.)
- Selderij
- Mosterd
- Sesamzaad
- Sulfieten (>10 mg/kg)
- Lupine
- Weekdieren (mosselen, inktvis)
Praktische uitdaging: beperkte ruimte en wisselende locaties
In een restaurant heb je een vaste keuken en kan je recepten ophangen. Op een markt of festival is dat anders:
- Beperkte ruimte voor administratie
- Wisselende locaties en omstandigheden
- Vaak werken met voorverpakte ingrediënten
- Snelle service, weinig tijd voor opzoeken
- Meerdere medewerkers die allemaal moeten weten wat erin zit
? Voorbeeld: Foodtruck op festival
Je verkoopt hamburgers en friet. Een klant vraagt of er gluten in de friet zit.
Je moet kunnen antwoorden:
- Friet zelf: geen gluten
- Bakvet: wordt ook gebruikt voor gepaneerde producten → kruisbesmetting mogelijk
- Kruiden op friet: kunnen gluten bevatten
Antwoord: "Er kunnen glutensporen in zitten door kruisbesmetting."
Digitale oplossing voor mobiele horeca
Papieren lijsten zijn onhandig op markten - ze waaien weg, worden vies of je kunt ze niet vinden. Een digitale oplossing werkt beter:
- Altijd bij de hand op je telefoon of tablet
- Makkelijk doorzoekbaar - typ "gluten" en zie alle producten
- Meerdere mensen kunnen erbij - niet afhankelijk van één persoon
- Updates zijn direct zichtbaar - nieuwe leverancier? Pas het één keer aan
Apps zoals KitchenNmbrs laten je per recept alle 14 allergenen aanvinken. Ook bij wisselende locaties heb je dan altijd de juiste informatie bij de hand.
Kruisbesmetting voorkomen
Op markten en festivals is kruisbesmetting een groot risico. Je werkt vaak op beperkte ruimte met dezelfde apparatuur voor verschillende producten.
⚠️ Let op:
Als je dezelfde snijplank gebruikt voor brood en groenten, kunnen glutenvrije producten alsnog gluten bevatten. Dit moet je aan klanten vertellen.
Veelvoorkomende kruisbesmetting op markten:
- Frituurvet - gebruikt voor verschillende producten
- Snijplanken en messen - niet altijd tussentijds schoongemaakt
- Werkblad - kruimels van vorig product
- Handen en handschoenen - niet gewisseld tussen producten
- Opscheplepels - gebruikt voor meerdere sauzen
? Voorbeeld: Notenkruisbesmetting
Je maakt smoothies op een festival. Je gebruikt dezelfde blender voor:
- Aardbeien-banaan smoothie (geen noten)
- Amandel-banaan smoothie (bevat noten)
Zelfs na spoelen kunnen er notensporen in de "notenvrije" smoothie zitten. Vertel dit eerlijk aan klanten met notenallergie.
Wat bij een controle?
De NVWA controleert ook op markten en festivals. Ze checken of je allergeneninformatie kunt geven en of je maatregelen neemt tegen kruisbesmetting.
Wat ze vragen:
- "Wat zit er in dit product?" (willekeurig product aanwijzen)
- "Hoe voorkom je kruisbesmetting?"
- "Waar haal je je allergeneninformatie vandaan?"
- "Hoe train je je personeel hierop?"
Als je geen antwoord kunt geven, kan dit leiden tot een waarschuwing of boete. In extreme gevallen (bij ernstig gevaar) kunnen ze je kraam sluiten.
Hoe organiseer je allergeenregistratie op markten? (stap voor stap)
Maak een lijst van al je producten
Schrijf alle gerechten, drankjes en tussendoortjes op die je verkoopt. Ook seizoensproducten en specials die je soms aanbiedt. Vergeet garnering en sauzen niet - die bevatten vaak onverwachte allergenen.
Check alle ingrediënten en verpakkingen
Ga per product alle ingrediënten na. Lees de etiketten van voorverpakte producten - daar staan allergenen vetgedrukt. Let extra op bij samengestelde ingrediënten zoals bouillonblokjes, marinades en kant-en-klare sauzen.
Registreer alles digitaal
Zet alle informatie in een app op je telefoon of tablet, zodat je het altijd bij de hand hebt. Vink per product de 14 EU-allergenen aan die erin zitten. Include ook mogelijke kruisbesmetting in je registratie.
Train je team
Zorg dat iedereen die verkoopt weet waar de allergeneninformatie staat en hoe ze ermee moeten omgaan. Oefen situaties: wat zeg je tegen iemand met een zware notallergie? Hoe ga je om met onzekerheid?
Update bij wijzigingen
Nieuwe leverancier? Ander recept? Update direct je allergeneninformatie. Ingrediënten kunnen wijzigen zonder dat je het merkt, dus check regelmatig de etiketten van je vaste producten.
✨ Pro tip
Maak foto's van alle ingrediëntenetiketten en bewaar ze in je telefoon. Dan kun je bij twijfel altijd de originele informatie laten zien aan klanten of controleurs.
Kendiniz hesaplayın?
KitchenNmbrs uygulamasında bunu birkaç tıkla yapabilirsiniz. 7 gün ücretsiz, kredi kartı gerekmez.
Bu makale faydalı oldu mu?
Sıkça sorulan sorular
Moet ik allergeneninformatie op mijn menukaart zetten?
Nee, dat hoeft niet. Je moet de informatie wel kunnen geven wanneer een klant erom vraagt. Veel marktkramen zetten wel de meest voorkomende allergenen op een bordje ("bevat gluten, melk, eieren").
Wat als ik niet zeker weet of er kruisbesmetting is?
Wees eerlijk en zeg dat er sporen kunnen zitten. Beter te voorzichtig dan een klant ziek maken. Bij twijfel kun je altijd zeggen: "Dit product kan sporen bevatten van [allergeen]."
Gelden er andere regels voor foodtrucks dan voor marktkramen?
Nee, de allergeenwetgeving is hetzelfde. Of je nu een vaste kraam hebt, een foodtruck runt of op festivals staat - je moet dezelfde informatie kunnen geven over de 14 EU-allergenen.
Kan ik volstaan met "kan sporen bevatten" op alles?
Dat is niet eerlijk naar klanten toe. Als je zeker weet dat er geen kruisbesmetting is (bijvoorbeeld bij voorverpakte producten), hoef je dat niet te zeggen. Gebruik het alleen bij werkelijke risico's.
Wat kost een boete bij een slechte controle?
Boetes kunnen oplopen tot duizenden euro's, afhankelijk van de ernst. Maar belangrijker: als een klant ziek wordt door verkeerde informatie, loop je aansprakelijkheidsrisico. Preventie is veel goedkoper dan de gevolgen.
⚠️ AB Yönetmeliği 1169/2011 — Alerjen Bilgisi — https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2011/1169/oj
Bu sayfadaki alerjen bilgileri AB Yönetmeliği 1169/2011'e dayanmaktadır. Tarifler ve malzemeler tedarikçiye göre değişebilir. Güncel alerjen bilgilerini her zaman tedarikçinizden doğrulayın ve misafirlerinize doğru şekilde iletin. KitchenNmbrs alerjik reaksiyonlardan sorumlu değildir.
Türkiye'de Tarım ve Orman Bakanlığı gıda etiketleme düzenlemelerini denetler.
📚 Başvurulan kaynaklar
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Resmi kaynak
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Resmi kaynak
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Resmi kaynak
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Resmi kaynak
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Resmi kaynak
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Resmi kaynak
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Resmi kaynak
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Resmi kaynak
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Resmi kaynak
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Resmi kaynak
Tarım ve Orman Bakanlığı — https://www.tarimorman.gov.tr
Bu uygulamada gösterilen HACCP standartları yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. KitchenNmbrs, gösterilen değerlerin güncel veya eksiksiz olduğunu garanti etmez. Güncel mevzuat için her zaman Tarım ve Orman Bakanlığı'na başvurun.
Yazan
Jeffrey Smit
KitchenNmbrs Kurucusu ve CEO'su
Jeffrey Smit, KitchenNmbrs'ı Rotterdam'daki 1NUL8 Group'ta 8 yıllık mutfak müdürlüğü deneyimiyle kurdu. Misyonu: her restoran sahibine gıda maliyeti kontrolü sağlamak.
Gerçekten uyumlu alerjen kaydı
AB mevzuatı her yemek için alerjen dokümantasyonu gerektirir. KitchenNmbrs otomatik alerjen matrisleri oluşturur. 14 gün ücretsiz deneyin.
Ücretsiz denemeyi başlat →