Een allergische reactie kan binnen minuten levensbedreigend worden. Als horecaondernemer ben je verantwoordelijk voor een veilige omgeving, maar ook voor snelle actie als het misgaat. Een duidelijk noodprotocol kan levens redden.
Herken de signalen van een ernstige allergische reactie
Een anafylactische shock ontwikkelt zich snel. Binnen 2-30 minuten na contact met het allergeen kunnen deze symptomen optreden:
- Ademhalingsproblemen (piepen, hoesten, verstikking)
- Zwelling van gezicht, lippen, tong of keel
- Huiduitslag over het hele lichaam
- Duizeligheid, flauwvallen
- Snelle hartslag
- Braken of diarree
⚠️ Let op:
Bij twijfel altijd 112 bellen. Een allergische reactie kan binnen minuten van mild naar levensbedreigend gaan.
Het 5-stappen noodprotocol
Train je team in deze vaste volgorde. Print dit uit en hang het in de keuken en bij de bar:
? Protocol in actie:
Gast krijgt plotseling ademhalingsproblemen na het eten:
- Stap 1: Vraag direct naar EpiPen
- Stap 2: Bel 112 terwijl collega bij gast blijft
- Stap 3: Leg gast plat, benen omhoog
- Stap 4: Noteer tijdstip en wat er gegeten is
- Stap 5: Begeleid ambulance naar binnen
EpiPen gebruiken: wat je moet weten
Veel mensen met ernstige allergieën dragen een EpiPen (adrenaline auto-injector). Jij mag deze gebruiken in noodsituaties:
- Verwijder de veiligheidskap (meestal oranje)
- Druk stevig tegen de buitenkant van de bovenbeen
- Houd 10 seconden vast
- Masseer de injectieplaats 10 seconden
⚠️ Let op:
Ook na EpiPen gebruik ALTIJD 112 bellen. De werking houdt maar 15-20 minuten aan en een tweede reactie kan optreden.
Documenteer alles voor de hulpdiensten
Ambulancepersoneel heeft deze informatie nodig voor de juiste behandeling:
- Tijdstip: Wanneer begonnen de klachten?
- Menu: Wat heeft de gast precies gegeten?
- Ingrediënten: Welke allergenen zaten in het gerecht?
- Medicatie: Is er een EpiPen gebruikt? Hoe laat?
- Symptomen: Hoe ontwikkelden de klachten zich?
? Praktisch voorbeeld:
"Gast bestelde om 19:30 de pasta carbonara. Om 19:45 kreeg zij ademhalingsproblemen. EpiPen toegediend om 19:47. Pasta bevatte: eieren, melk, spek. Gast heeft eiwitallegie."
Deze informatie kan levensreddend zijn voor het ziekenhuis.
Team training en voorbereiding
Een noodprotocol werkt alleen als iedereen het kent. Organiseer minimaal 2x per jaar een korte training:
- Laat iedereen het protocol hardop doorlopen
- Oefen met een dummy EpiPen (verkrijgbaar bij EHBO-cursussen)
- Bespreek waar het protocol hangt en wie 112 belt
- Check of iedereen weet waar de allergeenlijst ligt
Een digitaal systeem zoals KitchenNmbrs helpt om snel te zien welke allergenen in elk gerecht zitten, maar vervangt nooit een goed noodprotocol en getraind personeel.
Juridische aspecten
Als ondernemer heb je een zorgplicht, maar je bent geen medisch professional. Het belangrijkste is:
- Correcte allergeenregistratie en -communicatie vooraf
- Snel en adequaat handelen bij noodsituaties
- Hulpdiensten direct inschakelen bij twijfel
- Alles documenteren voor eventueel onderzoek
⚠️ Let op:
Je bent niet aansprakelijk voor het redden van levens, maar wel voor het bieden van eerste hulp en het inschakelen van hulpdiensten.
Noodprotocol stap voor stap
Herken en vraag naar medicatie
Ga direct naar de gast toe. Vraag: 'Heeft u een allergische reactie? Heeft u medicatie bij zich?' Kijk naar EpiPen, inhaler of andere noodmedicatie.
Bel 112 en blijf kalm
Één persoon belt direct 112. Zeg: 'Allergische reactie in restaurant, adres is...' Blijf aan de lijn voor instructies. Andere persoon blijft bij de gast.
Positioneer de gast correct
Bij bewusteloosheid: stabiele zijligging. Bij ademhalingsproblemen: rechtop laten zitten. Bij shock: plat liggen, benen omhoog. Volg altijd instructies van 112.
Gebruik EpiPen indien nodig
Als de gast een EpiPen heeft en niet zelf kan gebruiken: verwijder veiligheidskap, druk 10 seconden tegen bovenbeen, masseer injectieplaats. Noteer tijdstip.
Documenteer en begeleid hulpdiensten
Noteer: tijdstip klachten, gegeten gerecht, gebruikte medicatie, symptomen. Zorg dat iemand de ambulance opwacht en naar de gast begeleidt.
✨ Pro tip
Print het noodprotocol uit en lamineer het. Hang één exemplaar in de keuken en één bij de kassa. Train nieuwe medewerkers binnen hun eerste week.
Calculer vous-même ?
Dans l'application KitchenNmbrs, c'est en quelques clics. 7 jours gratuits, sans carte de crédit.
Cet article vous a-t-il été utile ?
Questions fréquentes
Mag ik als horecaondernemer een EpiPen van een gast gebruiken?
Ja, in Nederland mag je in noodsituaties een EpiPen gebruiken om iemands leven te redden. Je handelt dan onder de 'noodtoestand' regeling. Bel altijd direct 112.
Wat als een gast bewusteloosheid raakt door een allergische reactie?
Leg de gast in stabiele zijligging, controleer ademhaling en pols. Bel direct 112 en volg hun instructies op. Begin indien nodig met reanimatie.
Hoe vaak moet ik mijn team trainen in het noodprotocol?
Minimaal 2x per jaar, en altijd bij nieuwe medewerkers. Een korte 15-minuten sessie is voldoende om het protocol door te nemen en te oefenen.
Wat als we geen EpiPen kunnen vinden bij de gast?
Focus dan op het bellen van 112 en het comfort van de gast. Laat hen rechtop zitten bij ademhalingsproblemen, leg plat bij flauwvallen. Volg instructies van de hulpdiensten.
Ben ik aansprakelijk als ik de EpiPen verkeerd gebruik?
Nee, als je handelt om iemands leven te redden ben je juridisch beschermd. Het is beter om te handelen dan niets te doen. De EpiPen is ontworpen voor leken.
Moet ik de NVWA informeren na een allergische reactie?
Niet verplicht, maar wel verstandig als het een ernstige reactie was. Zij kunnen helpen onderzoeken of er iets mis ging met allergeenregistratie of -communicatie.
⚠️ Règlement UE 1169/2011 — Information sur les allergènes — https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2011/1169/oj
Les informations relatives aux allergènes sur cette page sont basées sur le Règlement UE 1169/2011. Les recettes et ingrédients peuvent varier selon le fournisseur. Vérifiez toujours les informations actuelles sur les allergènes auprès de votre fournisseur et communiquez-les correctement à vos clients. KitchenNmbrs n'est pas responsable des réactions allergiques.
En France, la DGCCRF contrôle la réglementation sur les allergènes.
📚 Sources consultées
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Source officielle
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Source officielle
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Source officielle
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Source officielle
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Source officielle
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Source officielle
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Source officielle
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Source officielle
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Source officielle
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Source officielle
Ministère de l'Agriculture et de la Souveraineté alimentaire — https://agriculture.gouv.fr
Les normes HACCP affichées dans cette application sont fournies à titre informatif uniquement. KitchenNmbrs ne garantit pas que les valeurs affichées sont à jour ou complètes. Consultez toujours le Ministère de l'Agriculture ou votre autorité locale pour la réglementation en vigueur.
Rédigé par
Jeffrey Smit
Fondateur & CEO de KitchenNmbrs
Jeffrey Smit a créé KitchenNmbrs à partir de 8 ans d'expérience pratique en tant que responsable cuisine chez 1NUL8 Group à Rotterdam. Sa mission : donner à chaque restaurateur le contrôle de ses coûts alimentaires.
Enregistrement des allergènes vraiment conforme
La législation UE exige une documentation allergène pour chaque plat. KitchenNmbrs génère automatiquement des matrices d’allergènes. Essayez 14 jours gratuit.
Commencer l'essai gratuit →