Gluten verstopt zich in veel producten waar je het niet verwacht. Sojasaus, bouillonblokjes en zelfs kruiden kunnen gluten bevatten zonder dat het op het eerste gezicht duidelijk is. Voor restaurants die glutenvrije gerechten serveren is dit cruciaal om te weten.
Waarom gluten zo verborgen zit
Gluten zit niet alleen in brood en pasta. Het wordt gebruikt als bindmiddel, smaakversterker en conserveermiddel in honderden producten. Fabrikanten zijn wel verplicht gluten te vermelden, maar vaak onder andere namen.
⚠️ Let op:
Ook sporen van gluten (door kruisbesmetting in de fabriek) moeten vermeld worden als "kan sporen bevatten van gluten".
De grootste verstopplekken van gluten
Deze producten bevatten vaak gluten, ook al verwacht je het niet:
- Sojasaus: Gemaakt van tarwe én soja (gebruik tamari als glutenvrij alternatief)
- Bouillonblokjes: Bevatten vaak tarwebloem als bindmiddel
- Worcestershire saus: Bevat moutazijn (van gerst)
- Bier: Gemaakt van gerst en/of tarwe
- Kant-en-klare kruiden: Anti-klontermiddelen bevatten soms gluten
- Gemodificeerd zetmeel: Kan van tarwe komen
? Voorbeeld:
Je maakt een Aziatische roerbakschotel en denkt dat hij glutenvrij is:
- Groenten: glutenvrij ✓
- Kip: glutenvrij ✓
- Olie: glutenvrij ✓
- Sojasaus: bevat tarwe ✗
Resultaat: Gerecht is NIET glutenvrij door de sojasaus
Hoe je het etiket leest
Gluten moet altijd vermeld worden, maar soms onder andere namen. Let op deze termen op etiketten:
- Directe namen: tarwe, rogge, gerst, haver, spelt, kamut
- Afgeleide namen: tarwebloem, gerstmout, haverzemelen
- Verborgen namen: moutextract, moutazijn, seitan
- Onduidelijke namen: gemodificeerd zetmeel, natuurlijke smaakstoffen
Bij twijfel: bel de leverancier. Zij moeten deze informatie kunnen geven.
? Voorbeeld etiket:
Bouillonblok ingrediënten:
- Zout, smaakversterkers, ui, selderij
- Gistextract, tarwebloem, kruiden
- Allergenen: bevat gluten, selderij
Dit blokje bevat gluten door de tarwebloem!
Praktische check in je keuken
Ga systematisch door je voorraad en check deze producten extra:
- Alle sauzen en dressings
- Bouillon, fond en soepbases
- Kruiden- en specerijenmengsels
- Marinades en rubs
- Kant-en-klare pastaatjes
- Bier en mout-dranken
⚠️ Let op:
Kruisbesmetting kan ook optreden in je eigen keuken. Gebruik aparte snijplanken en messen voor glutenvrije bereiding.
Glutenvrije alternatieven
Voor de meest voorkomende glutenhoudende ingrediënten zijn er alternatieven:
- Sojasaus → Tamari (glutenvrije sojasaus)
- Gewone bouillon → Glutenvrije bouillon (steeds meer merken)
- Tarwebloem → Rijstmeel, maïsmeel als bindmiddel
- Bier → Glutenvrij bier (van rijst of boekweit)
- Gewone pasta → Rijst- of maïspasta
Let op: glutenvrije alternatieven zijn vaak duurder. Reken dit mee in je kostprijs.
? Kostprijs voorbeeld:
Aziatische roerbakschotel (4 porties):
- Gewone sojasaus: €0,15 per portie
- Tamari (glutenvrij): €0,35 per portie
- Verschil: €0,20 per portie
Bij 100 porties per maand: €20 extra kosten
Registratie in je systeem
Zodra je weet welke ingrediënten gluten bevatten, registreer dit in je allergenensysteem. Bij elk ingrediënt noteer je of het gluten bevat of sporen kan bevatten.
Een app zoals KitchenNmbrs helpt hierbij door automatisch door te geven welke allergenen in een gerecht zitten, gebaseerd op de ingrediënten. Zo vergeet je geen verborgen gluten meer.
Hoe check je verborgen gluten? (stap voor stap)
Verzamel alle etiketten
Pak alle sauzen, bouillonblokjes, kruidenmengsels en andere kant-en-klare producten uit je voorraad. Leg de etiketten klaar om te controleren.
Zoek naar gluten-synoniemen
Scan de ingrediëntenlijst op woorden als tarwe, gerst, rogge, haver, spelt, mout, en gemodificeerd zetmeel. Check ook de allergenen-vermelding onderaan.
Registreer en vervang
Noteer welke producten gluten bevatten in je allergenensysteem. Zoek glutenvrije alternatieven en pas je kostprijzen aan voor de duurdere varianten.
✨ Pro tip
Maak een lijst van je 20 meest gebruikte kant-en-klare ingrediënten en check ze één keer goed. Dan weet je voor 80% van je gerechten of ze glutenvrij zijn.
Calculate this yourself?
In the KitchenNmbrs app you can do this in just a few clicks. 7 days free, no credit card.
Was this article helpful?
Frequently asked questions
Bevat haver altijd gluten?
Haver bevat van nature geen gluten, maar wordt vaak besmet tijdens verwerking met tarwe. Alleen haver met 'glutenvrij' label is veilig voor coeliakiepatiënten.
Moet ik sporen van gluten ook vermelden?
Ja, ook 'kan sporen bevatten van gluten' moet je aan gasten melden. Voor mensen met coeliakie kunnen zelfs sporen gevaarlijk zijn.
Is gemodificeerd zetmeel altijd glutenhoudend?
Nee, het kan van aardappel of maïs komen. Maar als het van tarwe komt, moet dit vermeld staan. Bij twijfel contact opnemen met leverancier.
Kan ik kruisbesmetting in mijn keuken voorkomen?
Ja, door aparte snijplanken, messen en werkruimtes te gebruiken voor glutenvrije bereiding. Maak glutenvrije gerechten altijd als eerste.
Zijn alle sojasauzen glutenhoudend?
Traditionele sojasaus bevat tarwe. Tamari is een glutenvrije variant. Check altijd het etiket, want er zijn steeds meer glutenvrije sojasauzen beschikbaar.
⚠️ EU Regulation 1169/2011 — Allergen Information — https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2011/1169/oj
The allergen information on this page is based on EU Regulation 1169/2011. Recipes and ingredients may vary by supplier. Always verify current allergen information with your supplier and communicate this correctly to your guests. KitchenNmbrs is not liable for allergic reactions.
In the UK, the FSA enforces allergen regulations under the Food Information Regulations 2014.
📚 Sources consulted
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Official source
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Official source
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Official source
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Official source
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Official source
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Official source
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Official source
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Official source
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Official source
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Official source
Food Standards Agency (FSA) — https://www.food.gov.uk
The HACCP standards shown in this application are for informational purposes only. KitchenNmbrs does not guarantee that displayed values are current or complete. Always consult the FSA or your local authority for the latest regulations.
Written by
Jeffrey Smit
Founder & CEO of KitchenNmbrs
Jeffrey Smit built KitchenNmbrs from 8 years of hands-on experience as kitchen manager at 1NUL8 Group in Rotterdam. His mission: give every restaurant owner control over food cost.
Allergen registration that's truly compliant
EU legislation requires allergen documentation for every dish. KitchenNmbrs automatically generates allergen matrices based on your ingredients. Try it free for 14 days.
Start free trial →