Rechtstreekse inkoop bij lokale producenten lijkt goedkoper, maar logistieke kosten kunnen je winst wegvreten. Veel restauranthouders vergeten transport, tijd en opslag mee te rekenen. In dit artikel leer je stap-voor-stap hoe je de werkelijke kosten berekent.
Wat zijn logistieke kosten bij rechtstreekse inkoop?
Logistieke kosten zijn alle extra kosten die je maakt om producten van de boer naar je keuken te krijgen. Dit gaat verder dan alleen de productprijs.
- Transportkosten: brandstof, slijtage auto, tijd rijden
- Arbeidskosten: tijd besteed aan ophalen, laden, lossen
- Opslagkosten: extra koeling, ruimte, verpakking
- Kwaliteitsrisico: meer controle nodig, hogere uitval
? Voorbeeld:
Je haalt biologische groenten op bij een boer 30 km verderop:
- Productprijs: €150
- Transport (60 km): €18
- Arbeid (3 uur à €15): €45
- Extra uitval (5%): €7,50
Werkelijke kosten: €220,50 i.p.v. €150
Transportkosten berekenen
Transportkosten bestaan uit brandstof, slijtage en tijd. De meeste ondernemers rekenen alleen brandstof, maar dat is te weinig.
Formule transportkosten per km:
€0,30 per km (brandstof + slijtage + verzekering)
? Voorbeeld berekening:
Afstand naar leverancier: 25 km enkele reis
- Totaal gereden: 50 km (heen en terug)
- Kosten per km: €0,30
- Transportkosten: 50 × €0,30 = €15
Arbeidskosten meenemen
Je tijd kost geld. Ook als je zelf rijdt. Reken met je uurtarief als ondernemer of wat je een medewerker zou betalen.
- Rijtijd: heen en terug + wachttijd bij leverancier
- Laad/lostijd: meestal 15-30 minuten extra
- Controle en opslag: producten checken en wegzetten
⚠️ Let op:
Reken minimaal €15 per uur arbeidskosten, ook voor jezelf. Je tijd heeft waarde en je kunt die tijd niet aan andere dingen besteden.
Kwaliteitsrisico en uitval
Bij rechtstreekse inkoop heb je vaak meer uitval door:
- Langere bewaring (geen dagverse levering)
- Minder gestandaardiseerde kwaliteit
- Seizoensschommelingen
- Grotere hoeveelheden die je moet afnemen
Reken 3-8% extra uitval bovenop je normale verspilling.
? Voorbeeld uitval:
Inkoop groenten: €200
Normale uitval groothandel: 2%
Extra uitval boer: 5%
Extra kosten: €200 × 5% = €10
Wanneer loont rechtstreekse inkoop?
Rechtstreekse inkoop loont als de totale kosten (inclusief logistiek) lager zijn dan groothandel. Of als de kwaliteit zoveel beter is dat je een hogere menuprijs kunt vragen.
Formule break-even:
(Productprijs + Logistieke kosten) < Groothandelsprijs
? Voorbeeld vergelijking:
Biologische tomaten bij boer vs. groothandel:
- Boer: €4/kg + €1,20 logistiek = €5,20/kg
- Groothandel: €5,50/kg
Voordeel boer: €0,30/kg
Logistieke kosten optimaliseren
Maak rechtstreekse inkoop efficiënter door:
- Combineren: meerdere leveranciers in één rit
- Grotere hoeveelheden: minder ritten, lagere kosten per kilo
- Vaste ritdagen: plan alle ophaalritten op één dag
- Samenwerken: deel transport met andere restaurants
Een systeem zoals KitchenNmbrs helpt om de werkelijke kostprijs (inclusief logistiek) per ingrediënt bij te houden, zodat je kunt vergelijken of rechtstreekse inkoop echt voordeliger is.
Hoe bereken je logistieke kosten? (stap voor stap)
Bereken transportkosten
Meet de afstand naar je leverancier en vermenigvuldig met 2 (heen en terug). Reken €0,30 per km voor brandstof, slijtage en verzekering.
Reken arbeidskosten uit
Tel rijtijd, wachttijd, laad/lostijd en controle bij elkaar op. Vermenigvuldig met €15 per uur (of je eigen uurtarief als ondernemer).
Voeg kwaliteitsrisico toe
Reken 3-8% extra uitval bovenop je normale verspilling. Dit compenseer je verhoogde risico op bederf en kwaliteitsverschillen.
Vergelijk met groothandelsprijs
Tel productprijs + alle logistieke kosten op. Vergelijk dit totaal met de prijs van je groothandel om te zien of rechtstreekse inkoop voordeliger is.
✨ Pro tip
Maak één vaste dag per week je 'boerendag' en combineer alle ophaalritten. Dit halveert je logistieke kosten en geeft je meer tijd voor de keuken.
Calculate this yourself?
In the KitchenNmbrs app you can do this in just a few clicks. 7 days free, no credit card.
Was this article helpful?
Frequently asked questions
Moet ik mijn eigen tijd ook meetellen als arbeidskosten?
Ja, absoluut. Je tijd heeft waarde, ook als je zelf rijdt. Reken minimaal €15 per uur, want die tijd kun je niet aan andere bedrijfsactiviteiten besteden.
Hoe vaak moet ik deze berekening updaten?
Check je logistieke kosten elke 3-6 maanden. Brandstofprijzen veranderen en je efficiency kan verbeteren door betere planning of andere routes.
Wat als de kwaliteit veel beter is bij de boer?
Dan kun je een hogere menuprijs vragen. Bereken hoeveel extra je kunt vragen en trek daar de extra logistieke kosten vanaf. Als je €2 meer kunt vragen voor €1 extra kosten, loont het.
Kan ik logistieke kosten verlagen door samenwerking?
Ja, door transport te delen met andere restaurants of meerdere leveranciers in één rit te combineren. Dit kan je kosten per kilo flink verlagen.
Hoe houd ik deze kosten bij in mijn administratie?
Reken logistieke kosten door naar je ingrediëntprijs. In plaats van €4/kg tomaten reken je €5,20/kg inclusief logistiek. Zo zie je de werkelijke kostprijs van je gerechten.
📚 Sources consulted
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Official source
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Official source
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Official source
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Official source
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Official source
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Official source
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Official source
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Official source
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Official source
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Official source
Food Standards Agency (FSA) — https://www.food.gov.uk
The HACCP standards shown in this application are for informational purposes only. KitchenNmbrs does not guarantee that displayed values are current or complete. Always consult the FSA or your local authority for the latest regulations.
Written by
Jeffrey Smit
Founder & CEO of KitchenNmbrs
Jeffrey Smit built KitchenNmbrs from 8 years of hands-on experience as kitchen manager at 1NUL8 Group in Rotterdam. His mission: give every restaurant owner control over food cost.
Optimize your purchasing with data
Know exactly which supplier is most cost-effective and how price changes affect your margins. KitchenNmbrs links purchasing directly to recipe costs. Try it free for 14 days.
Start free trial →