Allergeenvrije ingrediënten kosten vaak 20-50% meer dan reguliere varianten. Veel horecaondernemers weten niet hoe ze deze meerkosten doorberekenen in hun menuprijs. In dit artikel leer je stap-voor-stap hoe je de extra kostprijs berekent en wat dit betekent voor je foodcost.
Waarom allergeenvrije ingrediënten duurder zijn
Allergeenvrije alternatieven kosten meer om verschillende redenen:
- Speciale productieprocessen zonder kruisbesmetting
- Kleinere productievolumes
- Duurdere grondstoffen (zoals amandelmelk vs koemelk)
- Certificering en controles
Deze meerkosten moet je doorberekenen, anders verlies je geld op elk allergeenvrij gerecht.
De basisformule voor meerkostberekening
De formule is simpel:
Meerkosten = (Prijs allergeenvrij ingrediënt - Prijs regulier ingrediënt) × Hoeveelheid per portie
? Voorbeeld: Glutenvrije pasta
Voor een pasta carbonara gebruik je 100 gram pasta per portie:
- Reguliere pasta: €2,40/kg = €0,24 per portie
- Glutenvrije pasta: €4,80/kg = €0,48 per portie
Meerkosten: €0,48 - €0,24 = €0,24 per portie
Impact op je foodcost percentage
Die extra €0,24 lijkt weinig, maar heeft grote impact op je marge:
? Voorbeeld: Impact op foodcost
Pasta carbonara verkoopprijs: €18,50 incl. BTW (€16,97 excl. BTW)
- Reguliere ingrediënten: €5,10 → Foodcost: 30,1%
- Met glutenvrije pasta: €5,34 → Foodcost: 31,5%
Verschil: 1,4 procentpunt hogere foodcost
Doorberekenen in je menuprijs
Je hebt drie opties om de meerkosten te compenseren:
- Toeslag berekenen: €2-3 extra voor allergeenvrije variant
- Menuprijs verhogen: Nieuwe prijs berekenen met gewenste foodcost
- Accepteren: Lagere marge op allergeenvrije gerechten
? Voorbeeld: Toeslag berekenen
Bij €0,24 meerkosten en 30% gewenste foodcost:
- Minimale toeslag excl. BTW: €0,24 / 0,30 = €0,80
- Toeslag incl. 9% BTW: €0,80 × 1,09 = €0,87
Rond af naar €1,00 toeslag
⚠️ Let op:
Reken altijd met de verkoopprijs excl. BTW. De €18,50 op je menukaart wordt €16,97 voor de foodcost berekening.
Meerdere allergeenvrije ingrediënten
Bij gerechten met meerdere vervangingen tel je alle meerkosten op:
? Voorbeeld: Vegan pasta carbonara
Vervangingen voor een vegan én glutenvrije variant:
- Glutenvrije pasta: +€0,24
- Haver crème ipv room: +€0,15
- Vegan kaas ipv Parmezaan: +€0,45
- Extra kruiden voor smaak: +€0,08
Totale meerkosten: €0,92 per portie
Administratie en registratie
Houd bij welke ingrediënten je vervangt en wat de kosten zijn. Dit helpt bij:
- Correcte kostprijsberekening per variant
- Prijsbeleid voor toeslagen
- Inkoop planning (hoeveel van elk ingrediënt)
- Allergeenregistratie (welke allergenen zijn weg/toegevoegd)
Een systeem zoals KitchenNmbrs kan verschillende receptvarianten bijhouden met aparte kostprijzen per variant, inclusief allergeenregistratie.
⚠️ Let op:
Sommige vervangingen bevatten andere allergenen. Havermelk is glutenvrij maar kan sporen van gluten bevatten door kruisbesmetting in de productie.
Hoe bereken je de extra kostprijs? (stap voor stap)
Verzamel prijzen van beide ingrediënten
Zoek de inkoopprijs op van het reguliere ingrediënt én het allergeenvrije alternatief. Reken beide om naar dezelfde eenheid (per kg of per liter).
Bereken de meerkosten per portie
Trek de prijs van het reguliere ingrediënt af van de allergeenvrije variant. Vermenigvuldig met de hoeveelheid die je per portie gebruikt.
Bepaal je doorberekeningsstrategie
Kies of je een toeslag rekent, de hele menuprijs aanpast, of de lagere marge accepteert. Bereken de benodigde toeslag door meerkosten te delen door je gewenste foodcost percentage.
✨ Pro tip
Check bij je leverancier of er kortingen zijn bij afname van grotere hoeveelheden allergeenvrije producten. Soms kun je 10-15% besparen door slimmer in te kopen.
Calculate this yourself?
In the KitchenNmbrs app you can do this in just a few clicks. 7 days free, no credit card.
Was this article helpful?
Frequently asked questions
Moet ik BTW meenemen bij het berekenen van meerkosten?
Nee, reken altijd met inkoopprijzen excl. BTW. Pas bij het bepalen van de toeslag voor gasten reken je de 9% BTW erbij op.
Kan ik een standaard toeslag van €2 rekenen voor alle allergeenvrije gerechten?
Dat kan, maar het is niet altijd eerlijk. Bij sommige gerechten zijn de meerkosten €0,30, bij andere €1,50. Beter is een toeslag per gerecht berekenen.
Hoe vaak moet ik de meerkosten herberekenen?
Check dit elke 3-6 maanden. Prijzen van allergeenvrije producten fluctueren vaak meer dan reguliere ingrediënten, vooral bij kleinere leveranciers.
Wat als gasten klagen over de toeslag?
Leg uit dat allergeenvrije ingrediënten in de inkoop 20-50% duurder zijn. Veel gasten begrijpen dit, omdat ze het ook in de supermarkt zien.
Moet ik aparte recepten maken voor elke allergeenvrije variant?
Ja, dat is verstandig. Zo houd je exact bij welke ingrediënten je vervangt, wat de kosten zijn, en welke allergenen nog wel/niet in het gerecht zitten.
⚠️ EU Regulation 1169/2011 — Allergen Information — https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2011/1169/oj
The allergen information on this page is based on EU Regulation 1169/2011. Recipes and ingredients may vary by supplier. Always verify current allergen information with your supplier and communicate this correctly to your guests. KitchenNmbrs is not liable for allergic reactions.
In the UK, the FSA enforces allergen regulations under the Food Information Regulations 2014.
📚 Sources consulted
- EU Verordening 852/2004 — Levensmiddelenhygiëne (2004) — Official source
- EU Verordening 853/2004 — Hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (2004) — Official source
- EU Verordening 1169/2011 — Voedselinformatie aan consumenten (2011) — Official source
- NVWA — Hygiënecode voor de horeca (2024) — Official source
- NVWA — Allergenen in voedsel (2024) — Official source
- Codex Alimentarius — International Food Standards (2024) — Official source
- FSA — Safer food, better business (HACCP) (2024) — Official source
- BVL — Lebensmittelhygiene (HACCP) (2024) — Official source
- Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen (2024) — Official source
- WHO — Foodborne diseases estimates (2024) — Official source
Food Standards Agency (FSA) — https://www.food.gov.uk
The HACCP standards shown in this application are for informational purposes only. KitchenNmbrs does not guarantee that displayed values are current or complete. Always consult the FSA or your local authority for the latest regulations.
Written by
Jeffrey Smit
Founder & CEO of KitchenNmbrs
Jeffrey Smit built KitchenNmbrs from 8 years of hands-on experience as kitchen manager at 1NUL8 Group in Rotterdam. His mission: give every restaurant owner control over food cost.
Allergen registration that's truly compliant
EU legislation requires allergen documentation for every dish. KitchenNmbrs automatically generates allergen matrices based on your ingredients. Try it free for 14 days.
Start free trial →